Ankara Kadar Tarım Alanı Kaybı Yaşandı

MERVE ŞİŞMAN / NEFES

Türkiye, son 22 yılda başkent Ankara büyüklüğünde tarım arazisi kaybetti. Ülkenin tarım alanı 2002’den 2024’e kadar yüzde 6.21 oranında küçülerek, 41.2 milyon hektardan 38.64 milyon hektara düştü. Bu kaybın büyüklüğü 2.6 milyon hektar oldu. Elde edilen sonuç, 25 bin 706 kilometrekare yüzölçümüne sahip olan Ankara’ya denk geliyor. Yani, bu durum 13 bin 812 kilometrekarelik iki Karadağ veya 25 bin 713 kilometrekarelik Makedonya büyüklüğündeki bir kayba eşit. Ayrıca, işlenen tarım alanı ile uzun ömürlü bitkilerin ayrıldığı alan, 26.6 milyon hektardan 24.02 milyon hektara düştü.

Türkiye tarımındaki son yıllarda görülen üretim kaybı, gıda güvenliği ve çiftçi gelirleri açısından endişe verici bir tablo ortaya koyuyor. Özellikle hububat, baklagiller ve bazı endüstriyel ürünlerde belirgin düşüşler yaşandı.

HUBUBAT ÜRETİMİ DÜŞÜYOR

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın verilerine göre, buğday üretimi 2023 yılında 22 milyon ton olarak kaydedilmişken, 2025’e yönelik ikinci tahminle bu rakam 17.9 milyon tona gerileyerek yüzde 18.6 oranında bir azalma gösterdi. Arpa üretiminde de 9.2 milyon tondan 6 milyon tona inerek yüzde 34.8'lik bir düşüş yaşandı. Çavdar ve yulaf üretiminde ise sırasıyla yüzde 33.4 ve yüzde 26.1’lik azalmalar gözlemlendi. Mısırda ise kayıplar daha sınırlı oldu; 2023’te 9 milyon ton olan üretim, 2025 tahmininde 8.5 milyon ton olarak öngörüldü.

BAKLAGİL ÜRETİMİ DÜŞÜYOR

Nohut üretimi 2002’de 650 bin tondan, 2023’te 580 bin tona, 2024’te ise 575 bin tona geriledi. Kırmızı mercimek ise 2022’de 500 bin tondan 2023’te 424 bin tona düştü ve 2024’te 405 bin tonla kritik seviyelere geriledi. Kuru fasulye üretimi 240 bin tondan 2024’te 279 bin tona çıkmasına rağmen, genel baklagil üretiminde azalma yaşandı. Ayçiçeği üretimi 2002’de 850 bin tonken, 2023 ve 2024’te 2.2 milyon tonla sabit kaldı. Şeker pancarı üretimi ise 2002’de 16.5 milyon ton, 2023’te 23.5 milyon tonken, 2024’te 23 milyon tona gerileyerek düşüş sinyalleri verdi. Patates üretimi ise 2002’de 5.2 milyon tonken, 2024’te 6.9 milyon tona yükseldi.

TARIMDA KAYIP BÜYÜYOR

Türkiye’de baklagil üretimi 2002’de toplam 1.4 milyon ton, 2023’te 1.2 milyon ton ve 2024’te 1.2 milyon ton olarak kaydedildi. Ancak kırmızı mercimek ve nohuttaki kayıplar, önemli bir azalaşmayı gözler önüne serdi. Meyve, içecek ve baharat bitkilerinin üretimi 2002’de 14 milyon ton, 2023’te 27.4 milyon ton ve 2024’te 28 milyon ton seviyesinde kalırken, önceki yıllardaki artışların ardından duraklama kaydedildi.