Çin Başbakanı Li Qiang, Pazartesi günü Hangzhou'da Rusya Başbakanı Mihail Mişustin ile bir araya geldi. Li, iki ülkenin “birbirine güvenen iyi komşular ve iyi ortaklar” olduklarını vurguladı ve “Çin, kalkınma stratejilerini Rusya ile uyumlu hale getirmeye ve çeşitli alanlarda iş birliğini genişletmeye hazır” şeklinde ifadeler kullandı.
Çin devlet televizyonu CCTV, görüşmede güvenlik, enerji, ticaret ve teknoloji gibi birçok önemli konunun masaya yatırıldığını bildirdi.
MİŞUSTİN'İN İKİ GÜNLÜK ZİYARETİ
Rusya Başbakanı Mişustin, iki günlük resmi ziyaretinin bir parçası olarak Salı günü Pekin’de Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelecek. Rus haber ajansı TASS'a göre, bu görüşmelerin temel odak noktası ekonomik ve teknolojik iş birliğini artırmak olacak.
Bu ziyaret, Rusya’nın Ukrayna savaşı nedeniyle Batı yaptırımları ile mücadele ettiği ve Çin’in ABD ile ticaret ve teknoloji alanında artan gerilim yaşadığı bir dönemde gerçekleşiyor.
İki lider, son olarak Ağustos 2024’te düzenlenen hükümetler arası toplantıda bir araya gelmişti. O toplantıda Li, Çin-Rusya ilişkilerinde “yeni bir dinamizm” ve “canlılık” hissettiğini dile getirmişti.
Kremlin, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada Mişustin’in ziyaretine “çok büyük önem” verdiklerini belirtirken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Şi Cinping’e özel bir mesaj gönderip göndermeyeceği hakkında bilgi vermedi.
“SINIRSIZ ORTAKLIK” VE ENERJİ İŞ BİRLİĞİ
Putin ve Şi, Şubat 2022’de imzaladıkları “sınırsız ortaklık” anlaşmasının ardından, Rusya yaptırımlardan kaçınmak için Çin ile ilişkilerini güçlendirdi. İki ülke arasındaki ticaret miktarı rekor seviyelere ulaşırken, enerji iş birliği ve yuan üzerinden ticaret artış göstermeye devam ediyor.
Bu kapsamda, Sibirya’nın Gücü 2 doğalgaz boru hattı projesi, önemli bir gündem maddesi olarak ön plana çıkıyor. Rusya’nın Arktik bölgelerinden Çin’e, Moğolistan üzerinden yılda 50 milyar metreküp doğalgaz taşımayı hedefleyen bu projede ilerleme kaydedildi ancak fiyatlandırma konusundaki belirsizlikler devam ediyor.
TİCARETTE DÜŞÜŞ VE YAPTIRIMLAR
ABD ile Çin arasındaki ticaret gerilimi, Moskova ve Pekin’i dış ticareti artırma yönünde harekete geçirmişti. Fakat son aylarda iki ülke arasındaki ticaret hacminin düştüğü gözlemleniyor.
Rusya Sanayi ve Ticaret Bakanı Anton Alihanov, bu düşüşü “dış ekonomik baskılar” ve Çin mallarının Rus pazarında “doygunluğa ulaşması” ile açıkladı.
Reuters’ın haberine göre, Çinli petrol şirketleri, ABD’nin Rosneft ve Lukoil’e yönelik yaptırımlarının ardından deniz yoluyla Rus petrolü alımını durdurdu.
Çin gümrük verilerine göre, Eylül ayında Çin’in Rusya’ya olan yuan cinsinden ihracatı yıllık bazda %21 azalarak son yedi ayın en büyük düşüşünü yaşadı. Ancak aynı dönemde Çin’in Rusya’dan ithalatı %3,8 oranında bir artış gösterdi.
YENİ ANLAŞMALAR VE TARIM İHRACATI
Hafta sonunda Ningbo kentinde gerçekleştirilen bir komisyon toplantısında, Rusya Başbakan Yardımcısı Dmitri Çernışenko ile Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, bakır ve nikel ihracatındaki artış ile tarım ürünlerine daha geniş pazarlara erişim konularını ele aldı.
Her iki taraf, mevcut küresel baskılara rağmen ekonomik ilişkileri derinleştirme iradelerini yinelemiş oldu.
