Nobel Ödüllü Ekonomist: Kısa Vadeli Yatırım Eğilimi Riskli

Davranışsal ekonominin öncülerinden ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Richard Thaler, küresel ekonomideki belirgin anomalilerin büyük veriden kaynaklandığını vurgulayarak, “Bu anomalileri tespit etmek için henüz yapay zekaya ihtiyaç duymuyoruz” şeklinde konuştu.

Chicago Üniversitesi'nde profesörlük yapan Thaler, ekonomik karar süreçlerinde insanların her zaman rasyonel davranmadığını gösteren araştırmalarıyla tanınıyor.

Yeni yayımlanan kitabı “The Winner's Curse: Behavioral Economics Anomalies, Then And Now” (Kazananın Laneti: Davranışsal Ekonomi Anomalileri, Dün ve Bugün) aracılığıyla, klasik iktisat anlayışına dayanan ekonomik teorileri sorgulayan bulgularını yeniden ele alarak, günümüzün en büyük sorunlarının büyük veriden kaynaklandığını ifade etti.

“DEĞİŞİM, SİSTEMİN İZİN VERDİĞİ KADAR MÜMKÜNDÜR”

Londra'da gerçekleştirilen basın toplantısında Thaler, küresel ekonomik tehditler arasında iklim krizine ve siyasi gelişmelere değinerek, “İklim krizi hâlâ bir tehdit, ayrıca Trump gibi yeni bir tehdit mevcut. Eğer ABD müttefiklerine düşman gibi davranmaya başlarsa bu durum oldukça olumsuz bir hale gelebilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Gelir eşitsizliği konusundaki endişelerini de dile getiren Thaler, “Eğer elimizde zenginlerden alıp yoksullara vermek için bir vida varsa, o vidayı sonuna kadar çevirirsek iktisat teorisi büyümenin duracağını öngörür, ancak gerçek şu ki, o noktadan çok uzağız; artık trilyonerlerimiz var.” ifadelerini kullandı.

Bu benzetmenin yeniden dağıtım ihtiyacını ve siyasal sınırları özetlediğini belirten Thaler, şöyle devam etti:

“Soru şu; o vidayı ne kadar çevirebiliriz ve nasıl? Sorun şu ki en çok kaybedecek olanlar en güçlü olanlardır. Eğer hâlâ bir demokrasimiz varsa, ki şu anda ABD'de bu tartışılıyor, değişim mevcut sistemin izin verdiği ölçüde gerçekleşebilir.”

Thaler, siyasetçilerin iktidara geldiklerinde değişimin sınırlarını fark ettiklerini belirterek, “New York’ta kendini sosyalist olarak tanımlayan bir belediye başkanı seçtik ama o da zamanla vidayı gerçekten çevirmenin mümkün olmadığını anlayacak. Belki otobüsleri ücretsiz hale getirebilir ama hepsi bu. Bana sorarsanız, o vidayı ne kadar çevirmek istediğimi bilmiyorum. Nasıl yapılacağını da bilmiyorum.” dedi.

KISA VADELİ YATIRIM EĞİLİMİ RİSK TAŞIYOR

Kısa vadeli yatırım eğiliminin risk taşıdığını belirten Thaler, “Çevrimiçi yatırım platformları, insanları kısa vadeli düşünmeye teşvik ediyor. Warren Buffett uzun vadeli yatırımın simgesi olarak bilinirken, günümüzde insanlar haftalık opsiyonlara yatırım yapmayı tercih ediyor. Bu durum doğru olamaz.” ifadelerini kullandı.

Ayrıca Thaler’e Nobel kazandıran “nudge (dürtme)” kavramı, insanların emeklilik için birikim yapmalarına, organ bağışında bulunmalarına ve vergilerini zamanında ödemelerine yardımcı olmak amacıyla kamu politikalarında sıkça kullanılmaktadır.