Dünya ve Türk halter tarihinin efsanelerinden biri olan Naim Süleymanoğlu, üst üste 3 olimpiyat şampiyonluğu, 7'şer kez dünya ve Avrupa şampiyonluğu ile tanınmaktadır. “Cep Herkülü” lakabıyla Billyen Süleymanoğlu, 8 yıl önce hayatını kaybetti.
23 Ocak 1967'de Bulgaristan'ın Kırcaali şehrindeki Ahatlı köyünde doğan Naim Süleymanoğlu, haltere başlamasıyla ilgili “9 yaşındayken halter antrenörüm Hilmi (Pekünlü) hoca beni keşfetti ve böylece haltere başladım. O dönemlerde Bulgaristan'da dünya ve olimpiyat şampiyonu sporcular çıkıyordu, benim de şampiyon olmaya arzum vardı” demişti.
Sadece bir sporcu olarak değil, Bulgaristan'daki Türklerin maruz kaldığı zulmü dünyaya duyurmasıyla da dikkat çeken Naim Süleymanoğlu, 14 yaşında Bulgaristan'da gençler ve yıldızlar şampiyonu oldu. 15 yaşında, 1982'de Brezilya'da düzenlenen Gençler Dünya Şampiyonası'nda altın madalya kazandı ve “En genç dünya rekortmeni” unvanını elde etti.
1983 yılında Büyükler Dünya Halter Şampiyonası'nda birinci olan Naim Süleymanoğlu, 1983-1986 yılları arasında gençlerde 13, büyüklerde ise 50 olmak üzere toplamda 63 rekor kırmıştır. 1984, 1985 ve 1986 yıllarında dünyada “Yılın Haltercisi” seçildi. 1983 yılında ABD'de gerçekleştirilen “Rekortmenlerin Turnuvası”na katılarak burada bir dünya rekoru kıran Naim Süleymanoğlu, ABD basını tarafından “Cep Herkülü” olarak anılmaya başlandı.
1984 Los Angeles Olimpiyatları'na, Bulgaristan'ın Sovyetler Birliği'nin boykotuna katılması nedeniyle gidemeyen Naim Süleymanoğlu, aynı yıl silkme kategorisinde vücut ağırlığının 3 katını kaldıran ikinci halterci olarak tarihe geçti.
İSMİ DEĞİŞTİRİLDİ, TÜRKİYE'YE KAÇTI
Bulgaristan hükümetinin Türk isimlerini yasaklaması sonucu ismi Naum Şalamanov olarak değiştirildi.
Naim Süleymanoğlu, Türkiye'ye kaçışını 1980'li yıllarda Bulgaristan'daki Türklere yapılan zulümlerin dünyaya duyurulmasını istemesi olarak açıkladı. “Türklere karşı yapılan zulümleri kabullenmem mümkün değildi. Türkleri yok sayanlar için ter dökmek istemiyordum. 1985-1986 Şubat ayına kadar Türklerin isimleri değiştirilmişti. Benim adım artık Naum Şalamanov'du. 1986'da Avustralya'da birinci oldum ve Türk Konsolosluğu'na götürecek şahıslarla tanıştım.” şeklinde ifade etti.
1986 yılında Avustralya'da Türk Büyükelçiliğine sığınarak iltica eden Naim, başarılı bir operasyonla Avustralya'dan Londra'ya geçti. Daha sonra dönemin başbakanı Turgut Özal'ın gönderdiği özel uçakla Türkiye'ye getirildi. Ankara'da coşkulu bir karşılama ve basın toplantısı ile Türk halkıyla buluştu.
1988 Seul Olimpiyatları'na Türkiye adına katılabilmesi için Türk hükümeti Bulgaristan'a 1 milyon dolar ödedi. O tarihten itibaren Naim, uluslararası arenada Türkiye'yi temsil etti. Merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal, “Naim bize onu kat ve kat ödedi. Dünyada Türklerin reklamını yaptı.” şeklinde bir ifadede bulundu.
Naim Süleymanoğlu'nun Türkiye'ye kaçışıyla birlikte Bulgaristan'daki Türklere yapılan zulümler, sünnetin yasaklanması ve mezar taşlarındaki isimlerden dolayı mezarların yıkılması gibi olaylar dünya kamuoyuna duyuruldu.
ÜST ÜSTE 3 OLİMPİYAT ŞAMPİYONLUĞU
Naim Süleymanoğlu, 1988 Seul Olimpiyatları'nda 60 kilo kategorisinde 6 dünya, 9 olimpiyat rekoru kırarak şampiyon oldu. Ağırlığının 3 katından 10 kilo fazlasını (190 kilo) kaldırarak “Dünyanın en iyi haltercisi” unvanını kazandı ve bunu başaran tek sporcu olarak tarihe geçti.
Naim, silkmenin yanı sıra koparmada 152,5 kilo kaldırarak toplamda 342,5 kiloya ulaşarak dünya ve olimpiyat rekorları kırdı. Ayrıca, olimpiyatlarda güreş dışında Türkiye'ye ilk altın madalyayı kazandıran sporcu olarak tarihe geçti.
Naim Süleymanoğlu, 1992'de Uluslararası Halter Basın Komisyonu tarafından dünyanın en iyi sporcusu ilan edildi. 1988 Seul, 1992 Barselona ve 1996 Atlanta Olimpiyatları'nda birinci olarak art arda 3 olimpiyat altın madalyası kazanmıştır. Kariyerinde toplamda 7'şer kez dünya ve Avrupa şampiyonu unvanına sahip olup, 46 dünya rekoru kırmıştır.
1996 yılında haltere ara veren Naim Süleymanoğlu, 2000 Sydney Olimpiyatları'nda başarılı olamadı ve aktif spor yaşamına veda etti. Efsane sporcu, Sydney'e kadar tamı tamına 24 yıl boyunca halterde bir numara olmaya devam etti.
TIME DERGİSİNE KAPAK OLAN İLK TÜRK SPORCU
Naim Süleymanoğlu, 1988 Seul Olimpiyatları'nda 6 dünya, 9 olimpiyat rekoru kırarak “Dünyanın en iyi haltercisi” seçilmiş ve 3 Ekim 1988'de “Everybody Wins” başlığıyla Time dergisine kapak olmuştur. Aynı yıl, Avrupa Halter Şampiyonası'nın ardından dönemin ABD Başkanı Ronald Reagan tarafından Beyaz Saray'a davet edilen Naim, teklif edilen ABD vatandaşlığını reddetmiştir.
2000 yılında Uluslararası Halter Federasyonu (IWF) tarihinde dünyanın en genç asbaşkanı olmuştur. 2012 Londra Olimpiyat Oyunları kapsamında adı, Londra metrosundaki bir istasyona verilmiştir. 2018 yılında Ankara Büyükşehir Belediyesi, Çankaya'da bir caddeye “Naim Süleymanoğlu” adını vermiştir.
HAYATINI ANLATAN FİLM: CEP HERKÜLÜ: NAİM SÜLEYMANOĞLU
Naim Süleymanoğlu'nun hayatını anlatan ve yönetmenliğini Özer Feyzioğlu'nun yaptığı “Cep Herkülü: Naim Süleymanoğlu” adlı film, 22 Kasım 2019'da izleyiciyle buluştu. Film, Naim’in 1970'li yıllarda halterle tanışmasından 1988 yılındaki Seul Olimpiyatlarına kadar geçen süreyi konu alıyor.
Efsane milli halterci, 18 Kasım 2017'de tedavi gördüğü hastanede karaciğer yetmezliği nedeniyle 50 yaşında hayatını kaybetti. 28 Eylül 2017'de hastaneye kaldırılan Naim Süleymanoğlu ile ilgilenen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 9 Ekim 2017'de onu ziyaret etti.
19 Kasım 2017'de İstanbul Fatih Camisi'nde kılınan cenaze namazı, siyaset, iş ve spor camiasından çok sayıda kişinin katılımıyla gerçekleşti. Naim Süleymanoğlu, 8 yıl önce Edirnekapı Mezarlığı'na defnedilmiştir.
