Urartu medeniyetinden günümüze ulaşan Keşiş Gölü, son yıllarda azalan yağışlar, artan sıcaklıklar ve iklim değişikliği nedeniyle buharlaşmanın hızlanması sonucu ciddi su kaybı yaşamaktadır. Bölge halkı tarafından tarımsal sulama amacıyla kullanılan göl, kurak dönemlerde 7 kilometrekarelik alandan 4 kilometrekareye kadar küçülmekte, son zamanlarda ise neredeyse tamamen kuruma tehlikesiyle karşı karşıya kalmaktadır.
“Gölün Alanı Büyük Ölçüde Kayboldu”
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, göldeki dramatik değişim hakkında şu açıklamayı yaptı:
“Şu an Keşiş Gölü’ne baktığımızda alanının büyük ölçüde kaybolduğunu ve geride yalnızca sazlıklar ve küçük su birikintileri kaldığını gözlemliyoruz. Göl, iklim değişikliğinin etkisiyle her yıl daha fazla buharlaşıyor ve su tutma kapasitesini kaybediyor.”
Alaeddinoğlu, gölün beslenmesini sağlayan akarsuların çoğunluğunun geçici dereler olduğuna dikkat çekerek, yağış rejimindeki bozulmanın gölü her geçen yıl daha da kırılgan hale getirdiğini belirtti.
2 Bin 800 Yıllık Mühendislik Harikası Yok Olabilir
Keşiş Gölü’nün, MÖ 650'lerde Urartu Kralı II. Rusa tarafından tarım arazilerini sulamak amacıyla inşa edildiğini ifade eden Alaeddinoğlu, yapının aynı zamanda bir “antik mühendislik şaheseri” olduğunu vurguladı.
“Bu göl, hem Van ovasının hem de kentin içme suyu ihtiyacını karşılamak üzere tasarlanmıştı. Ancak mevcut iklim koşulları devam ederse, yağışlı mevsimlerde dolsa bile suyu yıl boyunca tutmak mümkün olmayacak. Göl ya ciddi oranda alan kaybedecek ya da tamamen kuruma riskiyle karşılaşacak.”
Bölgede Hem Ekolojik Hem Tarihi Kayıp Riski
Turna (Keşiş) Gölü’nün yok olması, yalnızca tarımsal üretimi değil, aynı zamanda bölgenin doğal ve arkeolojik mirasını da tehdit ediyor. Uzmanlar, gölün kurumasının Van Gölü Havzası’ndaki diğer küçük göller için de uyarıcı bir işaret olduğuna işaret ediyor.
