Yaklaşık 4.5 milyar yıl önce, Theia isimli bir gezegenin Dünya’ya çarpması sonucu yok olduğu ve bu olayın ardından Ay’ın meydana geldiği uzun zamandır bilinmektedir.
Fakat, Theia’nın nerede oluştuğu ve hangi sebeplerle var olduğu hala büyük bir gizemdi. Science dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, bu gizemi çözmeye bir adım daha yaklaştı: Theia'nın, muhtemelen Güneş’e Dünya’dan çok daha yakın bir bölgede, iç Güneş Sistemi’nde oluşmuş olabileceği düşünülüyor.
Büyük Bilmece
1970’lerde oluşturulan büyük çarpışma modeli, Ay’ın yapısının önemli bir kısmının yok olan Theia’dan oluştuğunu öngörüyordu. Bu durumda, Ay ile Dünya arasında belirgin farklılıkların bulunması gerekiyordu.
Ancak Apollo astronotları tarafından getirilen taş örnekleri, Ay’ın yapısının Dünya ile neredeyse aynı olduğunu gösterdi. Bu durum, Theia’nın kökeni hakkında birçok sorunun gündeme gelmesine yol açtı.
Max Planck Güneş Sistemi Araştırmaları Enstitüsü’nden bilim insanları, bu gizemi çözmek amacıyla, Dünya ve Ay’da Theia’dan kalmış olması muhtemel demir, molibden ve zirkonyum izotoplarını inceledi.
Theia’nın İzi Ortaya Çıktı
Bilim insanları, bu amaçla Dünya’dan toplanan 15 kaya örneğini, Apollo misyonuyla elde edilen Ay örneklerini ve iç ile dış Güneş Sistemi’nden gelen 20 meteoritin izotop dağılımlarını analiz etti.
Yeni teknolojiler sayesinde, demir izotoplarındaki çok küçük farklılıklar dahi kaya parçalarının hangi bölgede oluştuğunu gösterebiliyor. Araştırmacılar, demir bulgularını molibden ve zirkonyum verileriyle birleştirerek Theia’nın kütlesinin ve yapısının modelini tersine mühendislik ile çıkardı.
Sonuçlarda, Theia’nın Dünya kütlesinin yüzde 5-10’u kadar bir ağırlığa sahip olduğu, çekirdeğinin metalden oluşan kayalık bir gezegen olduğu ve Güneş’e Dünya’dan daha yakın bir bölgede şekillendiği belirlendi. Bu bulgu, Dünya ile Theia’nın neden bu kadar kimyasal benzerlik taşıdığını açıklamaktadır.
Dünya’ya Fazladan Ağırlık Element Taşıdı
Önceki çalışmalar ışığında, ekip, 2020 yılında Güneş’e yakın alanlarda meydana gelen gök cisimlerinin molibden gibi ağır elementler bakımından daha zengin olduğunu ortaya koymuştu.
Dünya mantosunda beklenenden fazla molibden ve zirkonyum bulunmasının kaynağı, Theia olabilir.
