Borsa İstanbul Neden Düşüyor?

Geçtiğimiz yılı reel kayıpla kapatan Borsa İstanbul, bu yıl da zayıf bir performans sergiliyor.

Resmi enflasyonun %44,4 olmasına karşın, 2024'ü %31,6 artışla kapatan BIST 100 endeksi, bu yıl şu ana kadar yalnızca %7,6 oranında yükseldi. Bu oran, ilk 9 ayda kaydedilen %25,4'lük resmi enflasyondan oldukça uzak.

BIST 100 endeksi, bu haftayı %1,3'lük bir kayıpla kapatırken, son 7 haftanın 6'sında kayıplar yaşandı.

Yüksek Faiz Etkisi

Pandemi sonrası yüksek enflasyon ve düşük faiz ortamında Borsa İstanbul, yatırımcısına yüksek kazançlar sunmuştu.

Bu dönemde şirketler yüksek kârlara ulaşırken, BIST 100 endeksi de resmi enflasyonun üzerine getiriler sağlamıştı. Ancak Mayıs 2023 seçimlerinden sonra bu durum tersine döndü.

Yüksek reel faiz döneminin başlamasıyla birlikte, şirketlerin kârlılıkları ve borsa endekslerinin getirileri düştü.

Son olarak eylül enflasyonunun beklentileri aşması ve faiz indirimi beklentilerinin azalması borsa üzerinde olumsuz etki yarattı.

Yatırımcılar yüksek faiz getirilerine yönelirken, altın da rekor kırarak yatırım tercihleri arasında öne çıkıyor.

Belediye Operasyonları ve Kayyum Gündemi

Bu yıl, başta İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) olmak üzere muhalefetin kontrolündeki belediyelere yönelik düzenlenen yargı operasyonları, siyasi istikrarsızlık kaygıları doğurarak borsayı olumsuz etkiledi.

Belediyelere yönelik operasyonlar ile CHP'ye kayyum atanması talebiyle açılan davaların bir araya gelmesi, siyasi istikrarsızlık kaygılarını artırdı.

İç siyasi gündemin olumsuz etkisi son dönemde azalmış olsa da, borsa üzerindeki endişe devam ediyor.

Jeopolitik Gündem

Dünya genelinde ve Türkiye'nin yakın coğrafyasında artan ekonomik, siyasi ve askeri çatışmalar da piyasalara olumsuz yansıyor.

Ukrayna savaşı, Gazze'deki sivil çatışma ve bu yıl İsrail ile ABD'nin İran'a yönelik operasyonları önemli gündem maddeleri oldu.

Gazze'deki ateşkes anlaşmasının yanı sıra Washington-Ankara hattında artan temaslar, Borsa İstanbul'da henüz pozitif bir hava yaratmaya yetmedi.

Yatırımcı Göçü

Yukarıda belirtilen üç ana başlığın etkisiyle, son iki yılda Borsa İstanbul'da tersine bir göç gözlemleniyor.

2020-2023 yıllarında yüksek negatif reel faiz döneminde borsadaki yatırımcı sayısı artarken, son iki yılda bu sayı hızla düşüş gösterdi.

Borsada yatırımcı sayısındaki düşüş, son iki yıl içinde 2 milyonu, bu yıl başından itibaren ise 500 bini aşmış durumda.