48 Yıllık Maaş, Ev Hayaline Yetmiyor

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Türkiye’de konut edinme durumu giderek daha vahim bir hal alıyor. 16.881 lira maaş alan bir emeklinin, Türkiye genelinde bir evin 1 metrekaresini alabilmesi için yaklaşık 2 ay boyunca yeme içme giderlerinden feragat ederek maaş biriktirmesi gerekiyor. Asgari ücretle çalışan bir bireyin ise bu süreci 1.5 ayda tamamlaması gerektiği görülüyor.

Yaklaşık 25 yıl çalışarak elde edilen emekli ikramiyesi, 15-20 yıl önce ev alımında önemli bir destek sağlıyordu. Ancak günümüzde, asgari ücretle çalışan kişiler emekli ikramiyesiyle sadece birkaç metrekarelik bir ev alabiliyor. 2010 yılında 25 yıllık bir hizmet süresinin ardından emekli olan bir öğretmen 35.800 TL civarında ikramiye alıyordu. O dönemde ortalama metrekare fiyatı ise 1.000 liraydı. Bu miktarla yaklaşık 36 metrekare bir ev almak mümkün olabiliyordu. Ancak 2025'te öğretmenin emekli ikramiyesi yaklaşık 1 milyon liraya yükseldi ve bu miktar ile İstanbul'da yalnızca 18 metrekarelik bir alan edinilebiliyor.

YÜZDE 55’E GERİLEDİ

Artan maliyetler sebebiyle Türkiye'de konut sahipliği oranı her yıl azalıyor. 2013'te yüzde 60 olan bu oran, 2024'te yüzde 55'e inmiş durumda. 2025 yılının Ekim ayı itibarıyla Türkiye genelinde ortalama konut metrekare satış fiyatı 32.223 TL'ye çıkmışken, bir evin ortalama fiyatı ise 4.5 milyon TL'ye ulaşmış durumda. Büyükşehirler ve tatil bölgelerinde ise fiyatlar iki katına çıkmaktadır. 16.881 lira maaş alan bir emeklinin bir ev sahibi olabilmesi için tam 22 yıl yani 267 ay boyunca maaş biriktirmesi gerekiyor. 22.104 TL alan bir asgari ücretlinin ise 17 yıl yani 204 ay boyunca yeme içmeden feragat ederek birikim yapması şart.

METREKARESİ 55 BİN TL

Endeksa verilerine göre, 2025 yılının Ekim ayında İstanbul'da konut metrekare fiyatı 55.181 TL’ye çıkarken, ortalama konut fiyatı 6.3 milyon TL'ye ulaştı. Bir emeklinin İstanbul'da bir evin 1 metrekaresini alabilmesi için 3.5 ay, 100 metrekarelik bir konut alabilmesi için ise 31 yıl maaş biriktirmesi gerekiyor. Aynı zamanda, bir asgari ücretli bireyin İstanbul'da konut sahibi olabilmesi için 24 yıl çalışması gerekecek. 6 Şubat depremlerinin etkisiyle ağır darbe alan Hatay'da ise konut metrekare fiyatı 24.691 TL, konut fiyatı ise 3.7 milyon TL olmuştur. Emeklinin Hatay’da ev sahibi olabilmesi için 18 yıldan fazla süreyle maaş biriktirmesi gerekiyor.

Sahilde Yazlık Almak İmkansız

Emeklilik hayallerini süsleyen Ege kıyılarındaki tatil bölgelerinde ev sahibi olmak neredeyse imkansız hale gelmiş durumda. Muğla'da geçtiğimiz ay ortalama konut metrekare fiyatı 75.788 TL, konut fiyatı ise 9.8 milyon TL'ye kadar yükseldi. Muğla’da bir konutun metrekaresini satın almak için emekli 4.5 ay boyunca maaş biriktirmek zorunda. Bir ev edinebilmek içinse yaklaşık 581 ay yani 48.5 yıl süresince maaş biriktirmesi gerekmektedir. Asgari ücretle çalışanlar için Muğla'da evin 1 metrekaresini almak amacıyla 3.4 ay boyunca biriktirme yapmak yeterliyken, bir konut sahibi olabilmek için 36 yıldan fazla çalışmaları gerekecektir.