Küresel teknoloji yarışında yer edinmeye çabalarken yaptırımlar ile başa çıkma yolları arayan Rusya, son zamanlarda tanıttığı yeni robot teknolojileri ve yerli yapay zeka modelleriyle bu alanı “hızlandırmaya” çalışıyor.
Batılı ülkelerin uyguladığı yoğun yaptırımlar ve teknolojik ambargolar karşısında Rusya, “teknolojik bağımsızlık” hedefi doğrultusunda yapay zeka çalışmalarını hızlandırdı.
Eski adıyla Sberbank'ı güncelleyerek ülkenin en büyük bankası ve teknoloji ekosisteminin liderlerinden biri haline gelen Sber'in, Başkent Moskova'da düzenlediği “AI Journey” konferansında, Rusya’nın önde gelen teknoloji firmaları en son ürünlerini tanıttı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in burada verdiği mesajlar, ülkede yeni stratejik bir dönemin başladığını gösteriyor. Rus şirketler, yaptırımlar çerçevesinde yerli çözümlere yönelmeye çabalıyor.
ABD ve Çin'in hakimiyetinde olan küresel yapay zeka yarışında yer almayı “egemenlik meselesi” olarak tanımlayan Rusya, özellikle Sber ve Yandex gibi firmaların öncülüğünde fiziksel yapay zeka ve üretken modeller üzerinde yoğunlaşıyor.
Sber'den Fiziksel Yapay Zeka Atılımı
Sber'in tanıtımını yaptığı insansı robot “Green”, teknoloji alanında son dönemlerin en çok ilgi çeken gelişmelerinden biri olarak dikkat çekti.
Sber Üst Yöneticisi (CEO) German Gref tarafından sahneye çıkarılan “Green”, Rus mühendislerin “fiziksel yapay zeka” hedefinin somut bir örneği olarak değerlendiriliyor.
Green, sahnedeki konuşmaları ve dansları ile yeteneklerini sergileyerek, Sber'in geliştirdiği GigaChat yapay zeka modeli sayesinde çevresini algılayıp etkileşimde bulunabiliyor.
Uzmanlar, “Green” robotunun gelecekte endüstriyel üretimden kişisel asistanlık hizmetlerine kadar geniş bir kullanım alanına sahip olabileceğini öngörüyor.
Sber, OpenAI’ın ChatGPT'sine rakip olarak geliştirdiği GigaChat'in en yeni versiyonunu da duyurdu. Yetkililer, yeni GigaChat'in metin ve kod yazımının ötesinde, uydu görüntülerini işleme ve karmaşık sesli komutları anlama yetenekleri ile donatıldığını vurguluyor.
GigaChat'in, Rusça dil işleme kapasitesinin rakiplerinden daha yüksek olduğunu belirten yetkililer, yapay zeka modelinin kamu hizmetlerinde verimliliği artırmak amacıyla kullanılmaya başlandığını da dile getiriyor.
Sber'in Moskova'daki forumda tanıttığı akıllı bankomat, GigaChat’in entegrasyonu ile yalnızca para çekme ve yatırma işlemleri için değil, hızlı sağlık kontrolleri ve “konut kredisi” gibi finansal konularda kullanıcılarla etkileşime geçebiliyor.
“Rusya'nın Google'ı” olarak bilinen Yandex, yapay zekayı günlük yaşama entegre etme projelerine devam ediyor. Şirketin geliştirdiği “kurye-robotlar” (Yandex Rovers), Moskova sokaklarında yağışlı hava koşullarında bile teslimat yapmaya devam ediyor.
Yandex, şoförsüz araç teknolojileri (otonom sürüş) alanında da yenilikçi çalışmalara imza atarak, araçların yoğun trafikte ve karlı Rus yollarında daha güvenli kararlar alabilmesi için yeni algoritmalar geliştiriyor.
Şirket, bu teknolojileri sadece yazılımda değil, aynı zamanda lojistik ve ulaşım sektörünü dönüştürecek bir altyapı hamlesi olarak değerlendirdiğini belirtiyor.
Putin: “Batı Tekellerine İzin Verilemez”
AI Journey konferansında konuşan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, yapay zeka alanındaki gelişmelerin ulusal güvenlik meselesi olduğunu vurguladı.
Batı'nın bu teknolojiler üzerinde tekel oluşturma çabalarını “kabul edilemez ve tehlikeli” olarak nitelendiren Putin, Rusya'nın kendi çözümlerini üretmesinin bir zorunluluk olduğunu ifade etti.
Putin ayrıca, yapay zeka modellerinin eğitiminde gerekli olan büyük enerji ihtiyacına dikkat çekerek, Rusya'nın enerji kaynaklarının bu alanda ülkeye stratejik bir avantaj sağlayacağını savundu.
Donanım Sorunları
Uzmanlar, Rusya'nın yazılım ve algoritma alanındaki atılımlarına rağmen, donanım tarafında önemli güçlükler yaşadığına dikkat çekiyor.
ABD ve Avrupa Birliği'nin (AB) uyguladığı yaptırımlar nedeniyle yüksek performanslı grafik işlemcilerine (GPU) erişimi kısıtlanan Rusya, bu açığı kapatmak için Çin ile işbirliğini güçlendirmeye çalışıyor ve “paralel ithalat” yöntemlerini kullanıyor.
Donanım konusunda yaşanan bu darboğazın, Rusya'nın yerli yapay zeka projelerinin ölçeklenmesini zorlaştırdığı belirtilirken, Elbrus ve Baykal gibi yerli işlemci geliştirme çabalarının yetersiz kaldığı vurgulanıyor.
