2026 yılının başlarında Çin'in Şam'daki büyükelçiliğini yeniden açarak Suriye halkına yardımda bulunacağı açıklandı.
Suriye Dışişleri Bakanlığı Rusya ve Doğu Avrupa Dairesi Başkan Yardımcısı Eşhed Salibi, Çin'de gerçekleştirdikleri ziyaretin ardından yapılan değerlendirmelerde bulundu.
Salibi, bu temasların Suriye'nin dış politikasında yeni bir dönümü simgelediğini belirterek, ticaretin yeniden canlanması ve diplomatik temsilciliklerin faaliyetlerinin aktif hale gelmesi açısından umut verici bir süreçin başladığını ifade etti.
Rusya'nın ardından Çin'in de bu yönde adım attığını belirten Salibi, “Ruslar siyasi, askeri ve ekonomik destek sağlarken, Çin o dönemde sadece Birleşmiş Milletler (BM) ve diğer uluslararası platformlarda siyasi destek veriyordu. 8 Aralık'ta (Baas rejimi devrildiğinde) Şam'a girişimiz sırasında Çin, kapılarını kapatmış ve büyükelçiliğini Lübnan'a taşımıştı. O günden bu yana ilişkiler eski seviyeye dönmedi” şeklinde konuştu.
Son aylarda birçok karşılıklı görüşme gerçekleştirildiğine dikkat çeken Salibi, bu temasların Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani başkanlığındaki Suriye heyetinin Pekin ziyaretine hazırlık yaptığını vurguladı.
Ziyaretin, BM Güvenlik Konseyi'nin beşinci daimi üyesi olan Çin ile yeni kapılar açtığını söyleyen Salibi, “Suriye meselesi ile ilgili herhangi bir sorun ya da veto krizi yaşanmasını istemiyoruz” ifadelerini kullandı.
Salibi ayrıca, Suriye'nin güçlü, sağlam ve stratejik ilişkiler kurarak dengeli ve etkili bir diplomasi yürütmeyi hedeflediğini aktararak, ekonomik kalkınma ve güvenlik istikrarının bu tür dostane ilişkilerle sağlanacağına dikkat çekti. Özellikle Çin ziyaretinin Suriye'nin Doğu ile ilişkilerini yeniden canlandırdığını vurguladı.
2011 öncesinde Suriye ile Çin arasındaki ticaret hacminin 1,5 milyar dolara ulaştığını ve bu durumun ülke bütçesinin %8 – 9'unu oluşturduğunu belirten Salibi, Suriye’nin yeniden inşası sürecinde Çinli şirketler, ürünleri ve imkanlarına büyük ölçüde ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
BM'de sorun yaşanmasını istemediklerini vurgulayan Salibi, Çin’in sahip olduğu ileri teknoloji ve küresel rekabet avantajının Suriye için önemli olduğunu kaydetti.
“Siyasi Karar Alındı”
Bu bağlamda, Çin yönetimiyle çeşitli düzenleme ve anlaşmalar yapmanın zorunlu hale geldiğini belirten Salibi, Şam’daki Çin Büyükelçiliğinin yeniden açılması kararı alındığını açıkladı.
Salibi, “Çin Dışişleri Bakanı, Suriye halkına 380 milyon Yuan yardım taahhüdünde bulundu ve Şam’daki büyükelçiliğin yeniden açılması konusunda net talimat verildi. Siyasi karar alındı” dedi ve idari ile lojistik düzenlemelerin tamamlanmasıyla büyükelçiliğin gelecek yılın başında açılışa hazır olacağını aktardı.
Suriyeli iş insanları ve öğrencilerin Çin vizesi almakta büyük zorluk yaşadığını belirten Salibi, bu nedenle büyükelçiliğin açılması sürecinin hızlandırılmasını talep ettiklerini söyledi. Çin yatırımlarının, ülkenin yeniden inşası ve uluslararası sisteme dönüşü açısından kritik öneme sahip olduğuna dikkat çekti.
Salibi, tarım, enerji, ulaştırma, altyapı ve teknoloji gibi birçok ekonomik alanda Çin'in ilgisinin bulunduğunu ve bu durumun Suriye pazarında büyük bir rekabet yaratacağını, yeniden yapılanma sürecini hızlandıracağını ifade etti.
AFP'nin İddiası Gündeme Gelmedi
Fransız haber ajansı AFP'nin, Suriye hükümetinin “400 Uygur savaşçıyı Çin'e teslim etmeye niyetinin olduğu” yönündeki iddialarını değerlendiren Salibi, bu haberlerin “hiçbir kaynağa dayanmadan yayımlandığını” belirtti. “Toplantı sonrası haberleri okudum, aranan kişilerin teslimi veya benzeri bir konu gündeme gelmedi” dedi.
Salibi, Çin ile Suriye'de yeniden imar projelerinde katkı sunacak şirketlerin güvenlik durumu, çalışmalara dair detayların uzun konuşmalara ihtiyaç duyduğunu kaydetti.
Çin'in son dönemde Suriye lehine BM Güvenlik Konseyi'nde veto kullanmama kararını, iki ülke arasında olumlu ilerleyen anlaşmalara bağlayan Salibi, Çinli şirketlerin Suriye'ye girişi ve çok sayıda Çin vatandaşının ülkeye giriş-çıkış yapacağının, Pekin yönetiminin “Suriye'deki güvenlik ve çıkarlarını nasıl koruyacağı” konusunu gündeme getirdiğini ifade etti.
Salibi, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve Dışişleri Bakanı Şeybani'nin Suriye'nin hiçbir ülke için tehdit oluşturmadığı, Suriye topraklarının da Çin veya başka bir ülke için tehdit teşkil etmeyeceği yönündeki açıklamalarını da hatırlattı.
