Karayipler'in en büyük doğal alanlarından biri olan Zapata Bataklığı'nda araştırmacılar, 140 milyon yıl boyunca varlığını sürdüren ve şu anda kritik bir tehdit altında bulunan manjuariyi (Küba mersin balığı) korumak için yoğun bir çalışma yürütüyor.
Zapata Bataklığı'nın sivrisineklerle dolu lagünü, Küba'nın en eski balık türlerinden biri olan manjuarinin yok olmasını engellemek için yürütülen mücadelenin merkezi konumunda.
Park biyoloğu Andres Hurtado, yoğun sivrisinek bulutları arasında ilerlerken, “Bu balık, Küba'nın en değerli türlerinden birisi. 140 ila 150 milyon yıl boyunca varlığını sürdüren biyolojik bir fosil… ve şimdi yok olma tehlikesi kritik seviyede.” şeklinde açıklama yapıyor.
Manjuari, uzun ve ince yapısı ile keskin dişleriyle tanınmaktadır. Bu tür, 2020 yılından bu yana Uluslararası Doğa Koruma Birliği’nin (IUCN) kırmızı listesinde “kritik tehlike altındaki” türler arasında yer alıyor.
Yok Oluşun Eşiğine Getiren Tehlikeler
Aşırı avcılık, yaşam alanlarının tahribi ve özellikle 1999 yılında bölgeye getirilen Afrika Yürüyen Yayın Balığı'nın (yırtıcı istilacı tür) manjuari nüfusunu dramatik bir şekilde azalttığı biliniyor. Bu istilacı tür, bataklığın ekosisteminde büyük çapta bir bozulma yaratmıştır.
Hurtado ve ekibi, bataklık yakınında bir kuluçkahane oluşturarak manjuarinin hassas üreme sürecini kontrol altına alma çabası içerisindeler. Bu alanda, balıkların üretimi için özel yöntemler geliştirilmektedir ve yavruların büyümesi için gerekli besinler sağlanmaktadır. Yeterli boya ulaşan balıklar daha sonra doğal yaşam alanlarına bırakılmaktadır.
Ancak projenin başarısını değerlendirmek oldukça zor. Genç manjuariler, kalem boyutuna kadar küçük olup, koyu renkleri ve mangrov kökleri arasındaki karmaşık yapılar nedeniyle serbest bırakıldıklarında gözden kayboluyorlar. Ekosistemin zorlu koşulları, sivrisinekler ve malzeme eksiklikleri de araştırmanın ilerleyişini zorlaştırıyor.
Tüm zorlukların yanı sıra uzmanlar, çabaların olumlu sonuçlar vermeye başladığını belirtiyor. Cienaga de Zapata Ulusal Parkı yöneticisi Eduardo Abreu, “Yerel balıkçılar hâlâ manjuari gördüklerini bildiriyorlar. Eskisi kadar çok olmasalar da burada mevcutlar ve yerleşik bir nüfus gözlemleniyor.” diye ekliyor.
