Gündüz çalışıp gece ek iş yapanlar

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Gelir erimeleri ve artan hayat pahalılığı sebebiyle geçim sıkıntısı çeken ücretli çalışanlar, akşam saat 18.00-19.00 arasında biten mesai sonrasında gece çalışmaya yöneliyorlar. Tekstil makinasını kapatan bir işçi, gece inşaatlarda beton döküyor veya taksilerde şoförlük yapıyor. Hafta sonlarında ise garsonluk veya kuryelik yapanlar da mevcut. Çoğu işçi, yalnızca birkaç saatlik dinlenmenin ardından sabah yeniden iş başı yapıyor. Kadın çalışanlar, haftalık izinlerini dahi kullanmamayı tercih ediyor; çok sayıda kadın işçi, izin günlerinde ev temizliklerine giderek aile bütçesine katkıda bulunuyor.

GECE VE GÜNDÜZ MESAİ

Açlık sınırının 28 bin 412 lirayı geçtiği bu ortamda, 22 bin 104 TL maaş alan bir asgari ücretlinin ve 16 bin 881 TL maaş alan bir ekmeklinin ay sonunu getirmesi mümkün görünmüyor. Ek iş yapmadan veya uzun mesai saatleri harcamadan geçinmek imkânsız. Emekliler gece nöbetleri tutarken, çalışanlar da mesai bitiminde taksilerde çalışıyorlar. Resmi verilere göre, hazır giyim sektöründe çalışan bir işçinin günlük kazancı 1.065 TL, inşaat işçisinin 1.122 TL, konaklama sektöründeki çalışanların 1.729 TL, kuryelerin ise 1.484 TL'ye denk geliyor. Güvencesiz yapılan hafta sonu ya da gece mesailerinde çalışanlar, ortalama 1.500-3.000 TL kazanabiliyor.

1 DAKİKA DINLENMEK YOK

DİSK Başkanı Arzu Çerkezoğlu, 22 bin 104 TL olan asgari ücretin enflasyon karşısında bugün 15-16 bin TL seviyelerine gerilediğini belirtiyor. Geçinmek artık imkânsız hale geldi. Çalışanların mevcut gelirleri yetersiz kalmakta ve ek iş ya da fazla mesai yapmadan geçim sağlamak zorundalar. Emekçiler, mesai sonrasında ikinci işler yaparken, kayıt dışı ve güvencesiz çalışmakta ve dinlenmeye ayıracak 1 dakika dahi zaman bulamıyorlar.

İşçinin satın alma gücünü artırmak şart

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Konfeksiyon Yan Sanayii Meclis Üyesi ve Ece Fermuar’ın Sahibi Osman Sait Günteki, çalışanların mutsuzluğuna dikkat çekerek, “Satın alma gücü büyük oranda düştü. Asgari ücret yetersiz. Erkek işçilerin bir kısmı saat 18.00'e kadar çalışıyor ve ardından inşaatlarda iş buluyor. Bu durum sabah işe uykulu gelmelerine neden oluyor, bu da verimliliği olumsuz etkiliyor. Kadınlar ise iş yerine gelmek yerine hafta sonlarında temizlik işlerine yöneliyor. Eğer iş yerimiz 1.000 TL verecekse, temizlikte 3.000 TL alıyor. İnsanların satın alma gücünü tekrar artırmak gerekli” ifadelerini kullandı.

65 yaş üstü çalışanlar

Emeklilik maaşlarının yetersizliği, artan bakım yükleri ve giderler, yaşlı bireyleri zor çalışma koşullarında çalışmaya itmekte. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin Ekim 2025 raporuna göre, sadece bir ayda 65 yaş ve üzeri 14 işçi iş kazalarında hayatını kaybetti. Raporda, 50-64 yaş aralığında ise 46 işçinin bu tür kazalarda hayatını kaybettiği belirtiliyor. Emekliler, geçim sıkıntılarıyla mücadele edebilmek için çalışmaya devam ediyor ya da yeni işler arıyor. 2025 Eylül ayı itibarıyla 55-65 yaş arasındaki 186 bin 430 kişi İŞKUR'dan iş bulmasını bekliyor; bu grubun 7 bin 705’i ise 65 yaş üstünde.