Ukrayna'nın Pripyat şehrinde bulunan Çernobil Nükleer Santrali'nde 26 Nisan 1986'da yaşanan patlama, insanlık tarihinin en büyük nükleer kazalarından birini oluşturuyor. Patlamadan sonra insanların girmesi yasaklanan bölgede, yıllar geçmesine rağmen hâlâ yüksek düzeyde radyasyon bulunuyor.
Ancak bu tehlikeli alanda bilim insanlarını şaşırtan bir canlı türü keşfedildi: Cladosporium sphaerospermum adı verilen siyah bir mantar.
Dördüncü reaktörün duvarlarında gözlemlenen bu mantar, yüksek radyasyon seviyelerinin bulunduğu yerlerde daha hızlı bir şekilde gelişme gösteriyor.
RADYASYONLA GIDA TEMİN EDİYOR
Yapılan araştırmalara göre bu mantar, melanin pigmentinin yardımıyla bitkilerin güneş ışığını kullanması gibi, iyonize radyasyonu emip kimyasal enerjiye dönüştürebiliyor. Bu süreç, bitkilerdeki fotosenteze benzer bir yol izliyor ve “radyosentez” olarak adlandırılıyor.
Daha önce yayımlanan bilimsel makaleler, yüksek radyasyona maruz kalan melanin açısından zengin mantarların daha hızlı büyüdüğünü göstermekle birlikte, C. sphaerospermum mantarı, radyasyona sadece dayanmakla kalmıyor, aynı zamanda onu besin kaynağı olarak kullanıyor.
Bu buluş, yüksek radyasyon içeren bölgelerde temizlik çalışmaları için çığır açabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Bunun yanı sıra bu mantarların aşırı tuzlu, düşük sıcaklıklı veya yüksek asiditeye sahip ortamlarda da yaşayabildiği tespit edilmiştir.
UZAY ARAŞTIRMALARINDA DA TEST EDİLDİ
Uzayda bulunan yoğun radyasyon, uzun Mars görevleri gibi projeler için önemli bir tehdit unsuru oluşturuyor. Bu nedenle, mantar Uluslararası Uzay İstasyonu'nda da test edilmiştir.
İlk analizler, mantarın uzaydaki radyasyonu da emme yeteneğine sahip olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, gelecekte astronotların radyasyondan korunmasında bu mantarlardan yararlanılabileceği anlamına geliyor.
