MERVE ŞİŞMAN / NEFES
İstanbul'da son yıllarda artış gösteren “yeni nesil çeteler” konusundaki araştırmalar, bu suç yapılanmalarının özellikle ekonomik açıdan yoksul bölgelerde yoğunlaştığını belirtiyor. Toplum Çalışmaları Enstitüsü tarafından hazırlanan raporda, çetelerin ortaya çıkışının siyasi kimliklerden ziyade yapısal sosyolojik dinamiklerle açıklanması gerektiği vurgulanıyor.
AKP'DEN DAHA FAZLA OY ALIYOR
Raporda, İstanbul'da çete etkinliklerinin yaygınlaştığı bölgelerde ekonomik entegrasyon düzeyinin düşük, eğitim olanaklarının kısıtlı, sosyal hareketliliğin az, kamu hizmetlerine erişimin ise sınırlı olduğu ifade ediliyor. Veriler, AKP'nin belediye başkanlığı kazandığı yerlerde çeteleşme oranlarının daha yüksek olduğunu gösteriyor. Bu mahallelerde yoksulluğun kuşaklar boyunca devam ettiği ve gençlerin sosyal ve ekonomik olarak yukarı yönlü hareket etme imkanlarının son derece sınırlı kaldığı belirtiliyor.
FIRSAT EŞİTLİĞİ YETERSİZ
Raporda, dezavantajlı bölgelerde devletin fırsat eşitliği sağlamada yetersiz kaldığı vurgulanarak, “Devlet, bu mahallelerde doğan bir çocuğun daha iyi koşullara sahip olan bölgelerde yaşayan akranlarıyla benzer sosyal ve ekonomik kazanımlara ulaşmasını sağlayacak bir fırsat ortamı yaratmada yetersiz kalmaktadır” denilmektedir.
ÇETELERİN ORTAYA ÇIKIŞI
Raporda, özellikle 1960'lı yıllardan itibaren yaşanan yoğun köyden kente göçün, İstanbul'un kenar semtlerinde nesiller boyu kötü yaşam koşullarının birikmesine neden olduğu belirtiliyor. Bu sosyo-ekonomik birikimin bugünkü “yeni nesil çeteleşme” için zemin oluşturduğu, “Bugün bazı mahallelerde ortaya çıkan yeni yeraltı dünyası, yapısal süreçlerin doğal bir sonucudur” ifadesiyle belirtiliyor.
Nüfusun Yüzde 38.4’ü Hayatı Boyunca Hiç Çalışmadı
Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün gerçekleştirdiği araştırmaya göre, Türkiye'de aktif nüfusun yüzde 38,4'ü hayatları boyunca hiç kazanç karşılığı çalışmamış. Bu grubun büyük bir kısmını, yani yaklaşık yüzde 75-80'ini kadınlar oluşturuyor. Eğitim seviyeleri ise genellikle okuryazar ya da ilkokul düzeyinde kalıyor. Raporda, annelerin çalışma hayatına katılımı ve eğitim düzeyinin, çocukların geleceği açısından kritik bir etken olduğuna dikkat çekiliyor. “AK Parti, hayatı boyunca hiç çalışmamış bireyler arasında çok daha yoğun bir destek almaktadır” şeklinde bir değerlendirme de yer alıyor. Ayrıca, Türkiye'deki yüzde 38,4'lük hiç çalışmamış nüfus oranı, Tayland'da yüzde 37,9, Güney Afrika'da ise yüzde 35,8 olarak ölçülmüş. Araştırma, Türkiye'nin yapısal eşitsizlik bakımından birçok ülkeden daha kötü bir durumda olduğunu ortaya koyuyor.
