AB'de Yerli Üretim Zorunluluğu Geliyor

Avrupa Birliği (AB), stratejik öneme sahip ürünlerin en az %70'inin Avrupa'da üretilmesini şart koşmayı planlıyor. Bu yeni politika, AB ülke şirketlerini belirli ürünleri yerel üreticilerden tedarik etmeye yönelterek, Çin'e olan bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.

İngiliz Financial Times gazetesinin bildirdiğine göre, Brüksel, otomobiller gibi bazı ürünlerde “Avrupa'da üretilmiş” hedeflerini %70'e kadar çıkarma üzerine çalışıyor. Bu gelişme, yerli üretimi desteklemek ve Çin'e karşı tedarik bağımlılığını azaltmak amacıyla hazırlanıyor.

Konuya dair bilgisi olan yetkililer, söz konusu politikanın AB şirketlerine, Avrupa üretimi malzemeler alma zorunluluğu getireceğini öngörüyor; bu da yıllık 10 milyar Euro'dan fazla ek maliyet yaratabilir. Taslak yasa, 10 Aralık'ta kamuoyuna sunulacak.

Teklifin Arkasında Fransa Var

Bu teklif, Avrupa'nın Fransız komiseri Stéphane Séjourné tarafından destekleniyor. Girişim, Avrupa'nın zor durumda olan sanayisini Asya'dan, özellikle temiz teknolojiler ve bazı ağır sanayi ürünlerinde uygun fiyatlı ithalatla rekabet edebilir hale getirmeyi amaçlayan uzun yıllara dayanan Fransız çabalarının bir parçası.

Bir AB yetkilisi, söz konusu düzenlemenin, Çin'in “Made in China 2025” ve “China Standards 2035” endüstriyel stratejilerine yanıt olarak oluştuğunu belirtti. Bu stratejiler, yabancı şirketleri Çin pazarına erişim için yerel şirketlerle ortaklık kurmaya zorlamıştı. Yetkili, “Önerdiğimiz şey, sektörümüzü korumak için gerekli adımları atarken Avrupa'nın yerleşik değerleri ile bu dengeyi sağlamak” şeklinde konuştu.

Daha önce bu tür yeniliklere mesafeli yaklaşan Almanya gibi ülkeler bile bu ekonomik koşullar gereği artık yerli üretimi destekleyen kurallara sıcak bakmaya başladı. Düzenlemenin özellikle otomotiv ve güneş panelleri gibi temiz teknoloji sektörlerini etkilemesi bekleniyor.

Öneriler Arasında %70 Yerli İçerik Tartışılıyor

Üç AB yetkilisi, sanayi politikasının bir parçası olarak %70'e varan yerli içerik hedeflerinin tartışıldığını; ancak bu hedeflerin sektöre göre değişkenlik göstereceğini ifade etti.

Otomobil sektöründe, devlet teşviklerinin sadece bu yerli içerik eşiklerini karşılayan araçlara verileceği belirtildi. Ayrıca bataryaların belirli bir oranda Avrupa bileşeni içermesi gerektiği ifade edildi.

Düzenleme, yalnızca kamu alımları, devlet destekli krediler ve hibeler gibi kamu kaynaklarını kapsayan alanlarda geçerli olacak. Bir yetkili, her bileşen için AB içerisindeki üretim kapasitesinin de değerlendirileceğini aktardı.

Tartışmalı Tasarı Süreci

Söz konusu yasa tasarısı, “Endüstriyel Hızlandırma Yasası” olarak adlandırılıyor; ancak komisyon içindeki görüş ayrılıkları nedeniyle değiştirilebilir ya da ertelenebilir. Bir yetkiliye göre, Séjourné, “Avrupalı” tanımının sadece AB üyeleriyle sınırlı olmasını istemekte.

Komisyonun güçlü ticaret direktörlüğü, yerli içerik kurallarına muhalefet göstermekte. Bu yaklaşım, Séjourné'nin sorumluluğundaki sanayi politikası biriminden ortaya çıkıyor. Dünya Ticaret Örgütü, genel olarak yerli üreticilerin kollanmasını yasaklıyor; ancak güvenlikle ilişkili istisnalar mevcut.

Bu bağlamda, güvenlik riski oluşturabilecek güneş paneli invertörlerinin çoğunlukla Avrupa'da üretilmesinin gerekli olabileceği ifade ediliyor. Bir AB yetkilisi, “İşte böyle durumlarda daha fazla yerel içerik gereklidir” dedi.

Ancak bazı yetkililer, Avrupa üretiminin Asya ithalatlarına göre daha pahalı olabileceği ve bunun şirketler için ilave maliyet yaratabileceğini belirtiyor. Ayrıca, ithal bileşenlerin AB'de üretilen nihai ürünlerde yaygın kullanımda olduğu için maliyet artışlarının bazı ürünleri rekabet edemez hale getirebileceği ifade ediliyor.

Avrupa Rekabet Gücünü Kaybediyor

Yüksek enerji fiyatları ve Donald Trump dönemi gümrük vergilerinin etkisi, AB şirketlerini daha ucuz Çin ürünlerine bağımlı hale getirdi. 2024 yılında Çin, AB'ye güneş panelleri ve biyoyakıt teknolojilerinde en büyük, rüzgar türbinlerinde ise ikinci büyük ihracatçı oldu.

Avrupa'nın çelik gibi ağır sanayi sektörleri de ucuz Asya ürünleriyle başa çıkmakta zorlanıyor.

Komisyonun teklifinin, kamu kurumlarına “Avrupalı ürün satın alma” mecburiyeti getiren düzenlemeler ve temiz teknolojiler pazarlarını destekleyecek teşvikler içermesi bekleniyor. Yetkililer, daha düşük karbon emisyonu olan ancak daha pahalı AB çeliğinin kullanımını teşvik etmek için bir “yeşil çelik” etiketi üzerinde de çalıştıklarını duyurdu.

Bir AB yetkilisi, %70 hedefinin düşürülebileceğini ve yerli içerik kurallarına dair müzakerelerin zor geçtiğini vurguladı.

Avrupa Komisyonu, tasarı hakkında herhangi bir yorumda bulunmayı reddetti.