Iğdır, Türkiye’nin en kirli havasına sahip illeri arasında bir kez daha öne çıktı. Dünya Hava Kalitesi Endeksi verilerine göre, kent 1 Aralık’ta ülke genelinde en yüksek kirlilik düzeyine ulaştı. Daha önce 26 Kasım’da 443 AQI değerine kadar çıkan kirlilik, sık sık tekrarlayarak halk arasında kaygılara neden oluyor.
Iğdır Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aysun Altıkat, yaptığı açıklamada kış aylarında artan hava kirliliğinin kabul edilemez seviyelere ulaştığını ifade etti.
Altıkat, ölçüm verilerindeki tehlikeli yükselişe dikkat çekerek, “Iğdır artık bir gaz odasına döndü” şeklinde konuştu.
Dünya Sağlık Örgütü, sağlıklı hava için PM10 düzeyinde 15 ppm, PM2.5’te ise 5 ppm sınırı önerdiğini belirten Altıkat, “Şu an iyi dediğimiz havada dahi hava kalitesi indeksi 166, PM10 değeri 305 ppm. Bu rakamlar son derece endişe verici. Yaşlılar, çocuklar ve solunum yolu hastalığı olan bireylerin dışarı çıkmamaları gerekiyor” ifadelerini kullandı.
KİRLİLİĞİN NEDENLERİ
Uzmanlara göre, dağlarla çevrili olan bölgenin zayıf hava sirkülasyonu, kalitesiz kömür ve tezek yakımı, düşük doğal gaz kullanımı, plansız hayvancılık, aşırı betonlaşma, düzensiz şehirleşme, devam eden altyapı çalışmaları ve erozyon nedeniyle oluşan toz taşınımı Iğdır’daki hava kirliliğinin başlıca nedenleri arasında yer alıyor.
Altıkat, Aralık bölgesindeki çölleşmiş alanda acil bir yeşil dönüşüm yapılması gerektiğini vurgulayarak, “Bu alan ağaçlandırılmalı, bitki örtüsü güçlendirilmeli. Yaz aylarında da kirliliğin kaynağı burası” dedi.
Iğdır’ın coğrafi konumundan dolayı dumanın yükselerek dağlara çarptığını ve sonrasında şehre yeniden indiğini söyleyen Altıkat, “Iğdır’ın havası, tek bir haneden çıkacak dumanı bile kaldıracak kapasitede değil. Kalitesiz yakıt kullanımına kesinlikle son verilmelidir” dedi.
Altıkat, merkezi ısıtma sistemine geçişin sağlanması, devlet desteğiyle doğal gaz dönüşümünün hızlandırılması ve yakıt denetimlerinin artırılması gerektiğini belirtti.
“NEFES ALMAK İSTİYORUZ”
Şehirdeki vatandaşlar da kirlilikten büyük endişe duymakta.
Iğdır halkı, uzun süredir devam eden bu sorunun çözülmesi için yetkililere çağrıda bulunuyor. Kent sakinleri, “Iğdır’ın havası sadece kirli değil, adeta zehir. Artık nefes almak istiyoruz” diyerek acil bir çözüm beklediklerini vurguluyor.
Kent sakini Kenan Karadağ, merkeze uzak bölgelerde hâlâ kömür ve türevleri yakıtların kullanıldığını belirterek, “Bu inanılmaz kirlilik herkesin tedirgin olmasına yol açıyor. Devlet, Iğdır genelinde doğal gaz kullanımını desteklemelidir” dedi.
Sözer Akyıldırım ise “Kalitesiz kömür ve tezek yakımı nefes almayı bile zorlaştırıyor. Doğal gazın tüm evlere ulaşması gerekiyor. Iğdır temiz havayı hak ediyor” şeklinde konuştu.
Uzmanlar, Iğdır’daki hava kirliliğinin astım, KOAH, felç, kanser ve kalp-damar hastalıkları gibi ciddi sağlık sorunlarını tetiklediğini, bu durumun özellikle çocuklarda gelişim bozuklukları ve ruh sağlığı sorunlarını artırdığını ifade ediyor.
