Döviz Kredileri Endişe Yarattı

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Türk lirasındaki reel değerlenmenin etkisiyle cazip hale gelen ve hızla artış gösteren yabancı para cinsindeki kredilerin toplam krediler içindeki oranı yüzde 37’nin üzerine çıktı. Uzmanlara göre bu durum önümüzdeki yıl ortalama yüzde 50 seviyelerine ulaşabilir. Uzmanlar, 'Bir kur şoku yaşanması durumunda ciddi sorunlarla karşılaşılabilir; iflas sayısı artabilir' uyarısında bulunuyor.

Döviz cinsi krediler, son bir yılda 31 milyar doları geçen artışla rekor seviyeye ulaştı. Sadece son bir aydaki artışın ise 1 milyar dolara yaklaştığı bildiriliyor. 29 Kasım 2023 haftasında toplam 164 milyar 133 milyon dolar olan döviz cinsi krediler, 28 Kasım 2024 haftasında 195 milyar 157 milyon dolara çıkarak yeni bir rekor kırdı.

KOBİ'LERİN BORCU ARTMAKTA

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından yayınlanan haftalık bülten, toplam krediler içinde döviz kredilerinin payının arttığını gösteriyor. Geçen yıl toplam kredilerin yüzde 36’sı döviz cinsindeyken, bu yıl bu oran yüzde 37’nin üzerine çıktı. Küçük işletmeler için riskler barındıran bu durum, KOBİ'lerin kullandığı 26 milyar 815 milyon dolarlık kredinin döviz kredilerinden oluşmasıyla daha da belirginleşiyor. KOBİ’lerin toplam kredi hacminin yüzde 19’u yabancı para cinsinden iken, geçen yıl bu rakam yüzde 17 civarındaydı. Toplam kredi tutarı, 28 Kasım haftasında geçen yılın aynı dönemine göre 6 trilyon 663 milyar lira artarak 22 trilyon 81 milyar 194 milyon liraya ulaştı.

YABANCI PARA RİSKİ TARTIŞILIYOR

İstanbul Sanayi Odası 15. Grup Konfeksiyon Yan Sanayii Meclis Üyesi Osman Sait Günteki, finansmana erişimin zorlaştığını belirterek, “Krediye ulaştığımızda maliyetler çok yüksek. Şu an döviz kredilerinde faiz oranları yüzde 6.5-8 arasında değişiyor. TL kredilerdeki faiz oranları ise yüzde 50’yi geçiyor. Yabancı paranın riski oldukça yüksek, gelecekte yaşanacakları öngörmek imkansız” şeklinde konuştu.

Döviz Artarsa İflasların Önü Açılır

Başkent Üniversitesi Finans ve Bankacılık Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Babuşcu, döviz kredilerinin faiz oranlarının düşük olmasından dolayı firmaların yabancı para cinsinden borçlandığını ifade ederek, “TL ile kredi çeken bir firma yüzde 50’nin üzerinde bir faiz öderken, döviz kredilerinde bu oran yüzde 8 ise eğer kur yüzde 20 artarsa ödenecek toplam maliyet yüzde 28’e çıkmış olur. Şu an kur baskı altında olduğu için bir risk görünmüyor. Ancak 2026 ortalarına doğru toplam krediler içinde döviz kredilerinin payı yüzde 50 seviyesine çıkabilir. Eğer bir döviz şoku yaşanırsa, bu durum iflaslara yol açabilir” diye ekledi.