İngilizce Yeterliliği Olmayan Şoförler Trafikten Men Ediliyor

ABD'deki kamyon şoförleri, yeni ve önemli bir tehdit ile karşı karşıya. Donald Trump yönetimi döneminde yetkilendirilen güvenlik güçleri, İngilizce yeterliliği olmayan sürücüleri trafikten men edebilme hakkına sahipler.

Bloomberg'de yayımlanan bir habere göre, hükümet bu uygulamaların güvenlik açısından gerekli olduğunu savunsa da, Illinois merkezli bir taşımacılık şirketinin sahibi Vadym Shpak, bu durumun işletmesine büyük bir mali yük getirdiğini belirtiyor. Şirketinin çoğunluğunun Doğu Avrupalı olması nedeniyle, sınavda başarılı olamayan şoförlerin artan uçak ve araç kiralama masraflarının yanı sıra, sigorta primlerinin de yükseldiğini ifade ediyor. Bazı çalışanları ise özellikle güney eyaletlerine gitmekte tereddüt ediyor.

Shpak, “İyi ve deneyimli sürücüler, ancak memurlar İngilizce yeterliliklerinin yetersiz olduğunu iddia ediyor” diyerek, “Sonuç olarak tüm maliyetleri ben karşılamak zorunda kalıyorum” şeklinde örnek veriyor.

Göçmenlik Üzerinden Artan Baskılar

İngilizce yeterlilik denetimleri, Trump yönetiminin göçmenlik politikaları çerçevesinde yürütülen daha kapsamlı bir baskı sürecinin parçası olarak öne çıkıyor. Eylül ayında Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, yabancı kökenli şoförlerin ticari ehliyet alımını kısıtlama girişiminde bulundu ancak bu karar daha sonra bir federal mahkeme tarafından durduruldu. Son aylarda Oklahoma, Teksas, Indiana ve New York’ta çok sayıda kamyon şoförü Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) tarafından baskınlara maruz kaldı.

Başlangıçta otoyol güvenliğini artırma hedefiyle yola çıkan bu politika, zamanla yasal olarak çalışan göçmen sürücüleri de kapsayacak şekilde genişletildi. Ulaştırma Bakanlığı, Trump yönetimi ile göçmenlik politikalarının birleştiği bu uygulama, düşük talep ve zayıf yük fiyatları ile zaten zor bir dönem geçiren sektörde daha da istikrarsızlık yarattı.

Triumph Financial CEO’su Aaron Graft, ICE baskınlarıyla karşılaşan bölgelerde, sürücülerin çalışmayı istemediğini ve bunun da o bölgelerde navlun fiyatlarının geçici olarak artmasına sebep olduğunu belirtiyor.

Sektörde Büyük Kayıplar Bekleniyor

Sektör, bu uygulamaların etkisini başlangıçta hafife almış olsa da, şimdi sürücü sayısında kayda değer bir düşüş öngörüyor. JB Hunt CEO’su Shelley Simpson, bu politikalar yüzünden önümüzdeki birkaç yıl içinde tüm sürücülerin yaklaşık yüzde 11'ine denk gelen 400 bin sürücünün sektörden ayrılabileceğini ifade etti ve bu kaybın önemli olduğunun altını çizdi.

Ticari kamyon şoförleri, diğer sürücülere göre daha yüksek düzeyde İngilizce yeterliliğine ihtiyaç duyuyor. Ancak Obama yönetimi döneminde bu durum, genellikle sadece uyarı veya ceza ile sonuçlanmaktaydı. Trump’ın Nisan ayında “ortak akıl kurallarının” uygulanmasını istemesiyle bu durum değişti.

9 Bin 500 Sürücü İngilizce Yetersizliğinden Men Edildi

Kısa bir süre içinde Ulaştırma Bakanlığı, yeterli İngilizce bilmeyen sürücülerin hizmet dışı bırakılmasına ilişkin yeni yönergeler yayımladı. Duffy, “Ulusal dilimiz İngilizceyi yeterli düzeyde okumayan veya konuşamayan bir şoför, ABD’de ticari araç kullanmaya uygun değildir” ifadelerini kullandı.

Haziran ayının sonunda yürürlüğe giren bu yeni politikayla, İngilizce yetersizliği nedeniyle verilen men kararları hızla artmaya başladı. Federal verilere göre, şu ana kadar 9 bin 500'den fazla sürücü trafikten men edildi. Teksas ve Wyoming bu konuda başı çekiyor.

Ölümcül Kaza Sonrası Sertleşen Politika

Ağustos ayında Florida Turnpike’ta meydana gelen bir kaza konuyu daha da politize hale getirdi. Göçmen sürücü Harjinder Singh’in yasa dışı bir U dönüşü yapmaya çalıştığı iddia edildi; bu manevra sırasında bir minibüs römorka çarptı ve üç kişi hayatını kaybetti. Singh, suçlamaları reddetti ancak bu olay Trump yönetimi tarafından göçmen sürücülere yönelik baskıyı haklı çıkarmak için kullanıldı.

Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yabancı şoförlerin işçi vizelerinin askıya alındığını açıkladı ve yabancı sürücü yoğunluğunun “Amerikan hayatlarını tehlikeye attığını” ifade etti. Bunun ardından Duffy, ABD vatandaşı veya daimi oturma izni olmayanların ticari ehliyete başvurusunu göçmenlik statüsü ile sınırlayan acil bir düzenleme yayımladı. Bu düzenleme, sığınmacılar, DACA ile çalışanlar ve mültecileri kapsıyor.

Uygulamaya uyulmaması durumunda federal fonların kesileceği belirtilirken, California’nın 17 bin ticari ehliyeti iptal etmeye hazırlandığı duyuruldu. Ayrıca, dil gerekliliklerini yerine getirmediği gerekçesiyle eyaletin en az 40 milyon dolarlık bir fon kaybıyla karşı karşıya kalabileceği ifade edildi.

Sektörde Korku ve Belirsizlik Var

Asya Hukuk Merkezinden avukat Josh Rosenthal, “Sürücüler arasında büyük bir korku, kaygı ve belirsizlik atmosferi oluştu” dedi.

Ulaştırma Bakanlığı ise gelen eleştirilere, Duffy’nin basın açıklamaları ve sosyal medya paylaşımlarını hatırlatarak yanıt verdi: “Tehlikeli ve vasıfsız sürücüleri yollardan uzak tutma mücadelesine devam edeceğiz.”

ABD'de 3,5 Milyon Kamyon Şoförü Var

Ülkede yaklaşık 3,5 milyon kamyon şoförü bulunmakta. Artan tüketimle birlikte kamyonlar, mal ve hizmet akışının temelini oluşturuyor. 1970’lerde “modern kovboy” olarak görünür hale gelen sürücülerin ekonomik rolleri hâlâ büyük.

Ancak meslek giderek ağırlaşan koşullarla birlikte zorlaşmakta: Uzun yolculuklar, düşük ücretler, sağlık sorunları ve iş-yaşam dengesinin bozulması nedeniyle pek çok sürücü sektörden ayrılmakta. Ulusal Ulaştırma Enstitüsü’nün verilerine göre 2022’de ortalama bir şoförün geliri, 1980’lere göre yarı yarıya azalmış durumda.

Göçmen Sürücüler İçin Belirsiz Bir Gelecek

Göçmen sürücüler arasında durum daha da karmaşık. Myanmar’dan kaçarak ABD’ye gelen 46 yaşındaki sığınmacı Thaw, uzun yol kamyonculuğunda özgürlüğü bulduğunu ifade ediyor. Ancak Duffy’nin kararı ile birlikte California Motorlu Araçlar Dairesi, yolcu taşımacılığı için gerekli ek onayı vermeyi reddetti ve Thaw iş bulma umudunu kaybetti. Şu an Uber çalışarak ailesini ABD’ye getirme hayalini sürdürmekte.

Buna benzer bir durumda olan DACA kapsamında çalışan ve ABD Foods için şoförlük yapan Javier Gomez de, gelecek yıl ticari ehliyetini yenileyemeyeceğinden endişeli ve “Hayatınız bir anda değişebilir” diyor.

İngilizce Testlerinin Güvenlik Sağlayıp Sağlamadığı Tartışılıyor

Uzmanlar, dil yeterliliği kriterlerinin belirsiz olduğunu ve suistimallere açık alanlar yarattığını dile getiriyor. 2015’te Ticari Araç Güvenlik Birliği, İngilizce yeterliliğinin kaza riski ile doğrudan bir bağlantısı olduğunu destekleyen kanıt bulunmadığını açıklamıştı. Yeni politika ise memurlara geniş bir takdir yetkisi tanımakta.

Sikh Coalition’dan hukuk direktörü Munmeeth Kaur, “Bu kontroller aşırı şekilde uygulanıyor ve kayda geçirilmiyor. Bu da büyük bir güç dengesizliği yaratıyor” diyor.

Ayrıca, göçmenlik durumu ile yol güvenliği arasında belirlenmiş bir ilişki olmadığına dikkat çekiliyor. Federal Motor Taşıyıcı Güvenlik İdaresi'nin verileri bile bu bağlantıyı desteklemiyor.

Bu nedenlerle birçok eyalette göçmen sürücüler bir belirsizlik dönemine girmiş durumda. Federal mahkemenin düzenlemeyi askıya almasının ardından, eyaletler netlik sağlanana kadar uygulamalarını durdurmuş durumda.