Bitcoin Milyarderinden Çılgın Proje: Kripto Adası Geliyor

Zengin bir Bitcoin yatırımcısı, Karayipler'deki Nevis adasında “libertaryen” bir topluluk kurarak kendi mahkeme sistemini oluşturmayı planlıyor.

Bu girişim, 2025 yazında kabul edilen Özel Sürdürülebilir Bölgeler Yasası sayesinde mümkün hale gelirken, proje, teknoloji ve kripto destekli “ağ devleti” (network state) hareketinin bir parçası olarak dikkat çekiyor.

Olivier Janssens'in şirketi South Nevis, adanın güney kıyısında “Destiny” adlı büyük projeyi hayata geçirmek amacıyla arazi edinmeye başladı. Nevis hükümeti tarafından “milyarlarca dolarlık yatırım” olarak nitelendirilen proje; villalar, sağlık klinikleri ve geniş altyapı düzenlemelerini kapsıyor.

Ancak, ünlü bir mimarlık firması tarafından hazırlanan projenin maliyeti ve konut fiyatlarıyla ilgili herhangi bir bilgi henüz verilmedi.

Kendi Mahkeme Sistemi Olacak

Kasım sonunda ada halkıyla gerçekleştirdiği çevrimiçi toplantıda Janssens, mevcut mahkeme sistemini “verimsiz” olarak tanımladı. Destiny'nin bazı konularda kendi “etkin mahkeme sistemini” önerebileceğini, ancak nihai olarak ulusal hukuk sistemine bağlı kalacağını dile getirdi.

Yasa, yatırımcılara kendi “uyuşmazlık çözüm mekanizmalarını” kurma imkânı sunuyor. Bu durum, bazı ada sakinlerinde “devlet içinde devlet” endişesi yarattı.

Ağ Devleti Hareketi

Destiny, teknoloji ve kripto zenginlerinin kendi özgür bölgelerini kurma çabalarının bir örneği olarak öne çıkıyor. Bu hareket, Peter Thiel, Marc Andreessen, Sam Altman ve Coinbase CEO'su Brian Armstrong gibi isimlerin desteklediği yüz milyonlarca dolarlık yatırımlarla gündeme geliyor.

Honduras'taki Próspera adlı imtiyazlı şehir projesinin 4 binden fazla iş yarattığı ve 150 milyon dolarlık doğrudan yatırım çektiği iddia ediliyor. Ancak burada da hükümetle yaşanan anlaşmazlık nedeniyle 11 milyar dolarlık dava açılmış durumda.

Ada Halkının Endişeleri

Nevis'teki muhalefet partisi NRP'den Kelvin Daly, yasanın halkla istişare edilmeden geçirilmesinin ciddi kaygı yarattığını belirtti.

Ada sakinleri, projenin su ve enerji kaynaklarını tüketebileceği, uzun vadeli yerleşimcileri yerinden edebileceği ve adanın geri kalanından kopuk bir yapı oluşturabileceği endişesini ifade ediyorlar. Janssens ise yeni gelişmelerin enerji ihtiyacının en az yüzde 70'inin yenilenebilir kaynaklardan sağlanacağını öne sürüyor.

Öte yandan projede arazi alımlarına aracılık eden emlakçı Sharon Brantley'nin, Nevis Başbakanı Mark Brantley'nin eşi olması, eleştirilere yol açtı. Muhalefet, çıkar çatışması olasılığını gündeme getirdi. Brantley çifti ise konu ile ilgili yorum yapmamayı tercih etti.

Hem Belçika hem Nevis vatandaşlığına sahip olan Janssens, adanın yatırım yoluyla vatandaşlık programı aracılığıyla pasaport sahibi oldu. Bu program, en az 250 bin dolarlık yatırım ya da 325 bin dolardan başlayan konut alımı ile vatandaşlık sunuyor. Janssens, Belçika’ya karşı olumsuz hisler beslediğini ve alternatif bir Avrupa vizesi bulması halinde Belçika pasaportundan vazgeçebileceğini belirtti.

St Kitts ve Nevis federasyonuna bağlı ada, 13.200 nüfusa ve 93 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahiptir. Birleşik adaların toplam GSYH'si 1,1 milyar dolar seviyesindedir. Nevis ekonomisi, ağırlıklı olarak turizm ve gayrimenkul yatırımlarına dayanmaktadır.