Roma İmparatorluğu'nun Britanya'daki şehirleşme sürecinin, toplum sağlığını iyileştirmekten ziyade ciddi hastalıklara ve yetersiz beslenmeye yol açtığı ortaya konuldu.
İngiltere'de gerçekleştirilen yeni bir araştırma, Roma İmparatorluğu döneminde özellikle çocuklar ve kadınlar arasında hastalık oranlarının belirgin şekilde arttığını göstermekte.
Reading Üniversitesi'nden Rebecca Pitt önderliğindeki araştırma ekibi, Demir Çağı (M.Ö. 4. yüzyıl – M.S. 1. yüzyıl) ile Roma işgali dönemi (M.S. 1–4. yüzyıllar) arasında yaşayan 646 bireyin iskelet kalıntılarını detaylı bir şekilde inceledi.
Araştırma sonuçlarına göre, Demir Çağı'nda çocukların sadece %26'sında hastalık veya ağır fiziksel stres belirtilerine rastlanırken, Roma döneminde şehirlerde yaşayan çocukların %61,5'inde iskelet patolojileri belirlenmiştir. Ayrıca, büyüme geriliği oranı Demir Çağı'nda %3 civarındayken, Roma şehirlerinde bu oran %50'yi aşmıştır.
Kurşun Zehirlenmesi Etkisi
Uzmanlar, Roma şehirlerindeki artan nüfus yoğunluğu ve kirliliğin kemik enfeksiyonları ile solunum yolu hastalıklarını yaygınlaştırdığını belirtmektedir. Bunun yanı sıra, Roma su sistemlerinde yaygın olarak kullanılan kurşunun halk sağlığı üzerinde yıkıcı etkiler yarattığı vurgulanmaktadır.
Kurşun zehirlenmesinin, çocukların metabolizmasını bozarak besin emilimini engellediği ve bunun da raşitizm gibi eksiklik hastalıklarının çoğalmasına yol açtığı ifade edilmektedir.
Çalışmanın dikkat çekici bulgularından biri, Roma dönemindeki bebek beslenme alışkanlıklarıyla ilgilidir. Araştırmaya göre, Roma Londrası'nda anneler, dönemin tıbbi tavsiyelerine uyarak bebeklerini tahıl ağırlıklı bir diyetle sütten kesmeye yönelmişlerdir. Ancak bu durum, Demir Çağı'nda daha çeşitli ve protein ağırlıklı beslenen çocuklarla karşılaştırıldığında ciddi beslenme yetersizliklerine neden olmuştur.
Araştırma, sağlık krizinin sadece çocuklarla sınırlı kalmadığını da gözler önüne sermektedir. Roma şehirlerinde yaşayan kadınların %81'inde hastalık izlerine rastlanırken, Demir Çağı kadınlarında bu oran %62 olarak belirlenmiştir. Diş minesindeki stres izleri, bu kadınların çocukluk dönemlerinden itibaren ciddi sağlık sorunları yaşadıklarını göstermektedir.
Diğer yandan, Roma etkisinin daha az hissedildiği kırsal bölgelerde yaşayan toplulukların sağlık durumlarının görece daha iyi olduğu tespit edilmiştir. Şehir yaşamından uzakta kalan bu grupların Roma döneminde dahi önceki beslenme ve yaşam tarzlarını sürdürdükleri ifade edilmektedir.
Araştırmacılar, Roma dönemindeki sağlık sorunlarının nesiller boyunca süregelen bir etki yarattığını ve şehirleşmenin getirdiği eşitsizliklerin durumu daha da ağırlaştırdığını vurgulamaktadır.
Araştırma sonuçları, akademik dergi Antiquity'de yayınlanmıştır.
