Ankara'nın Moskova'dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerini geri verme seçeneğini değerlendirdiği ve bu konunun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e iletildiği iddia ediliyor.
Bu haber, ABD'nin önde gelen medya kuruluşlarından Bloomberg tarafından duyuruldu.
Konuya dair bilgiler veren kaynaklara göre, Erdoğan, S-400 meselesini geçtiğimiz hafta Türkmenistan’da gerçekleştirilen bir toplantı sırasında Putin ile gündeme getirdi.
Benzer konunun daha önce de iki ülkenin yetkilileri arasında ele alındığı bildiriliyor.
Cumhurbaşkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı, konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmazken, Kremlin, iki lider arasında yapılan görüşmede böyle bir talebin gündeme gelmediğini ifade etti.
Washington'dan Gelen Artan Baskılar
Erdoğan'ın bu adımının, Washington’dan gelen baskıların yoğunlaştığı bir döneme denk geldiği vurgulanıyor.
Türkiye'nin S-400 sistemlerine sahip olması ve F-35 programına yeniden katılma arzusu, Erdoğan’ın eylül ayında ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray’da yaptığı görüşmede de gündeme gelmişti.
ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Trump’a yakın bir isim olan Tom Barrack, Türkiye’nin S-400 sistemlerinden vazgeçmeye daha yakın olduğunu ve sorunun önümüzdeki dört ila altı ay içerisinde çözülebileceğini dile getirmişti.
Yaptırımlar ve F-35 Talebi
Rus yapımı askeri sistemlerden vazgeçmenin, ABD ile ilişkilerde belirgin bir iyileşme sağlanabileceği ve Türk savunma sanayisine yönelik Amerikan yaptırımlarının kaldırılmasının yanı sıra F-35 savaş uçaklarına erişim imkânını açabileceği belirtiliyor.
Üst düzey bir Türk diplomat, yaptırımların gelecek yıl kaldırılmasını beklediğini de ifade etmişti.
S-400 Sürecinin Arka Planı
Türkiye, S-400 sistemlerini NATO müttefikleriyle ilişkilerin gergin olduğu bir dönemde satın almıştı. Bu anlaşmazlık, Barack Obama’nın ABD başkanlığı döneminde başlamış, 2016’daki darbe girişiminin ardından derinleşmişti.
Ankara, bu süreçte ABD’den Patriot hava savunma sistemleri talep etmiş ancak Washington, anlaşmayı sonuçlandırma konusunda kararlı olmadığını belirtmişti. Bu durum, Türkiye’nin Rusya’ya yönelmesi için bir etken olarak gösterildi.
Geri Ödeme İsteği
Kaynaklara göre, Ankara S-400 sistemi için ödediği milyarlarca doların geri ödenmesini talep etmeyi değerlendiriyor.
NATO, S-400 sistemlerinin Batı yapımı savaş uçaklarıyla entegrasyonu durumunda Rusya’nın önemli askeri istihbarat elde edebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Türkiye ise şu anda bu sistemi aktif olarak kullanmıyor.
Türkiye, F-35 Programından Çıkarıldı
ABD, 2019 yılında Türkiye’yi S-400 alımı nedeniyle F-35 programından çıkarmış ve 2020 yılında CAATSA yaptırımlarını devreye sokarak Türk savunma sanayisinin hassas teknolojilere erişimini kısıtlamıştı.
Dünyanın en gelişmiş savaş uçakları arasında yer alan F-35’lerin, en pahalı versiyonunun birim maliyetinin 100 milyon doların üzerinde olduğu biliniyor.
