200 Bin Bankacının İşi Tehlikede

ABD'nin önde gelen bankalarından Morgan Stanley analistlerinin belirttiğine göre, Avrupa'daki bankacılık sektöründe yapay zekanın hızla benimsenmesi ve şubelerin kapanmaya devam etmesi, önümüzdeki beş yıl içinde 200 binden fazla işin risk altında olmasına yol açabilir.

İngiliz Financial Times gazetesinin paylaştığı analize göre, bankacılık sektöründeki toplam istihdamın 2030 yılına kadar yaklaşık yüzde 10 oranında azalabileceği öngörülüyor. Bu tahmin, bankaların yapay zekadan elde edecekleri maliyet tasarruflarını hızla hayata geçirmeye çabaladıkları ve operasyonlarını giderek daha fazla dijitalleştirdikleri bir dönemde gündeme geldi.

Morgan Stanley'in 35 bankayı kapsayan çalışmasına göre, işten çıkarmaların en fazla bankaların “merkezi hizmetler” birimlerinde yaşanması bekleniyor. Bu birimler; arka ofis, orta ofis rolleri ile risk yönetimi ve uyum fonksiyonlarını kapsıyor.

İstihdamda Yüzde 10'luk Düşüş Olabilir

Analize dahil edilen bankalar toplamda yaklaşık 2,12 milyon çalışan istihdam ediyor. Bu veriler üzerinden yapılan hesaplamalara göre, yüzde 10'luk bir küçülme yaklaşık 212 bin kişilik istihdam kaybı anlamına geliyor.

Morgan Stanley analistleri, bankaların yapay zeka ve dijitalleşme sayesinde yüzde 30'a varan verimlilik artışları elde edebileceğini belirtiyor.

Avrupalı bankalar, ABD'li rakiplerine nazaran daha düşük bir özkaynak kârlılığına sahip olduğu için yatırımcı baskısı altında bulunuyor. Bu durum, maliyetleri azaltmak ve verimliliği artırmak için yeni yöntemler arayışını zorunlu hale getiriyor.

Bankalar Planlarını Açıklıyor

Pek çok banka, yapay zekayı yeniden yapılanma süreçlerinin temel bir unsuru olarak görmeye başladı. Kasım ayında Hollandalı banka ABN Amro, 2028 yılına kadar tam zamanlı iş gücünün yaklaşık beşte birini işten çıkaracağını bildirmişti. Mart ayında Société Générale CEO'su Slawomir Krupa, yüksek maliyet yapısını azaltmak için “hiçbir şeyin kutsal olmadığını” vurgulamıştı.

Morgan Stanley analistleri, geçmişte yapılan maliyet düşürme adımlarının etkisini kaybettiğini, ancak yapay zekanın bankalara maliyet-gelir oranlarını iyileştirmek için yeni fırsatlar sunduğunu ifade etti. Bu oran, yatırımcıların bankaların operasyonel verimliliğini ölçerken yakından takip ettikleri gösterge unsurlarından biridir.

Raporda, özellikle tüketici odaklı bankalarda ve maliyet-gelir oranlarının hâlâ yüksek olduğu Fransa ve Almanya gibi ülkelerde, dijitalleşme ve yapay zeka uygulamalarının sektörde köklü değişimlere yol açabileceği vurgulandı.

UBS'ten Yapay Zeka Hamlesi

Yapay zekanın hızla yükselişi, birçok sektörde olduğu gibi bankacılık alanında da geniş çaplı iş kayıpları endişesini gündeme getiriyor. Bu teknoloji, belirli görevleri insan çalışanların yerine getirme potansiyeline sahip olduğundan, endişeleri daha da artırıyor.

UBS analistleri de bu dönüşüm beklentisini dile getirdi. UBS, analistlerini yapay zeka destekli avatarlar olarak dönüştürerek, müşterilere simüle edilmiş bankacı videoları göndermeye başladı.

UBS Avrupa bankaları araştırma başkanı Jason Napier, denetim, hukuk ve danışmanlık gibi alanlarda sektörel değişimlerin şimdiden gözlemlendiğini, ancak bankacılıkta henüz somut verimlilik artışlarının görünmediğini söyledi. Napier, “Maliyet tabanları oldukça yüksek ve bu güçlü yeni araçlar henüz tam anlamıyla uygulanmamış durumda. Yapay zekanın finansal hizmetleri derinlemesine değiştireceğine hala inanmayanlar, mevcuttaki araçları daha yakından incelemeli” dedi.

UBS'nin son aylarda 250 üst düzey yöneticisini Oxford Üniversitesi'nde gerçekleşen bir yapay zeka “liderlik zirvesine” gönderdiği de belirtiliyor.

JPMorgan'dan Uyarı

Öte yandan, bazı üst düzey bankacılar yapay zekanın aceleyle devreye alınmasına dair uyarılarda bulunuyor. JPMorgan Chase'in Avrupa, Orta Doğu ve Afrika eş CEO'su Conor Hillery, bankacılıkta yapay zekaya yönelik artan ilgiye dikkat çekerek şu yorumu yaptı:

“Bu heyecan ve hız ortamında, insanların işin temel prensiplerini kaybetmemesi konusunda çok dikkatli olmamız gerekiyor.”

Hillery, JPMorgan'ın bir yandan yapay zekayı temel süreçleri hızlandırmak için kullanırken, diğer yandan genç çalışanların nakit akışı modelleri oluşturma ve fiyat-kazanç oranları gibi temel finansal analiz becerilerinde yeterince eğitim almalarını sağlama çabasında olduğunu belirtti. Hillery, “Aksi takdirde, gelecekte çok daha büyük bir sorunla karşılaşabiliriz” ifadelerini kullandı.