Çocukların yaşam standartlarının iyileştirilmesine yönelik yapılan araştırmalar çerçevesinde, suça sürüklenen çocuklarla ilgili komisyonun üçüncü toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıda Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Adalet Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü temsilcileri sunum yaptı.
Toplantının açılışında konuşan CHP Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu, Komisyon Başkanı ve AKP İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut'a, komisyonda dinlenecek kişi ve kurumların belirlenmesine dair eleştirilerde bulundu.
Bankoğlu, “Her komisyon kurulduğunda aynı bakanlıklar ve benzer kadrolar dinleniyor. Bu sebeple, bu Komisyon baştan bürokrasiye hapsolmuş bir durumda. Bağımsız akademisyenler ve sahadaki gerçek aktörlerin muhalefetin önerileri doğrultusunda çağrılmasını ve takvimin bizimle önceden istişare edilerek belirlenmesi gerektiğini bir kez daha vurguluyorum.” dedi.
Komisyon Başkanı Durgut, “Burada en önemli kurumlar daha sonra bakanlarımız da gelecek” diyerek yanıt verdi. Ardından CHP Trabzon Milletvekili Sibel Suiçmez ile Başkan Durgut arasında, toplantıda bazı konuşmaların tutanaklara geçirilmemesi üzerine bir tartışma yaşandı.
Suiçmez, “O zaman biz gidelim, Sayın Başkan istediği gibi bilimsel konuşmaları yapsın. Böyle bir durum nasıl mümkün olabilir? Dünkü sözlerimin tekrar bana verilmemesi ve belki Meclis tarihinde bir ilki oluşturan, mikrofonumun kapatılarak 'Ben toplantıyı kesiyorum, sizi de gayriresmi şekilde dinleyeceğim' denmesini kabul etmiyorum” diyerek tepki gösterdi.
Göçmen Kaçakçılığı Artıyor
İlk sunumu yapan TÜİK Sosyal İstatistikler Daire Başkanı Turgay Altun, sokaktaki her 4 kişiden 1'inin çocuk olduğunu belirterek, “Güneydoğuya doğru ilerledikçe çocuk nüfus oranının arttığını görüyoruz. Bu da toplam doğurganlık hızıyla ilişkili bir göstergedir. Batı ve kuzey illerimizde ise çocuk nüfus oranının daha az olduğunu gözlemliyoruz. Şanlıurfa'da bu oran yüzde 43,8, Bartın'da ise yüzde 18'e düşmektedir.” dedi.
Altun, yaşa göre suç işleme eğilimlerine dair de bilgiler vererek, “Olay sayılarında yaralama olayları ilk sırada, ardından cinsel suçlar ve aile düzenine karşı suçlar yüksek oranlara sahip. Ayrıca, göçmen kaçakçılığı son yıllarda artan bir trend gösteriyor. 2023 itibarıyla 15-17 yaş aralığında 1.297 çocuk, 12-14 yaş grubunda ise 98 çocuk ceza infaz kurumunda bulunuyor.” ifadelerini kullandı.
Altun, aile eğitim durumunun çocuklar üzerindeki etkisini de belirtirken, “Eğer anne ve baba yükseköğretim mezunuysa, bu çocukların yüzde 80'inin yükseköğretim alacağı tahmin ediliyor. Bu, anne-babanın eğitim düzeyinin çocuklar üzerindeki belirleyici rolünü gösteriyor.” dedi.
Çocuklarda Dramatik Artış Yok
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Enis Yavuz Yıldırım ise şu bilgileri paylaştı:
– “Bugün Türkiye'deki ceza infaz kurumlarında toplam 4.421 çocuk var. Bunların 422'si yabancı uyruklu. Ceza infaz kurumlarında hükümlü olan çocukların ortalama kalma süresi 404 gün, tutuklu olanların ise 109 gündür. Bu durum, kamuoyunda yanlış bir algı oluşturan gir-çık durumunu yanlış kılmaktadır.”
– “Ceza infaz kurumlarında en çok uyuşturucu suçları, ardından hırsızlık ve kasten öldürme suçları görülmektedir. Yıllara göre de 2025'te 2.394 olan çocuk hükümlü sayısının bugün 4.582'ye çıktığını görüyoruz. Çocuklarda belirgin bir artış durumu yok.”
Suça Sürüklenen Çocuklarda Ege Bölgesi Ön Planda
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürü Günay Albayrak, sunumunda şu bilgileri verdi:
– “Cumhuriyet başsavcılıklarında, 2025 yılında açılan soruşturmalarda suça sürüklenen çocuk sayısının 2024'e göre yüzde 1,4 azaldığı gözlemlenmiştir. Bu yıllarda açılan kamu davası dosyalarının yaklaşık yüzde 85'i erkek suça sürüklenen çocuklardan oluşmaktadır. Yine, bu yıllarda açılan dava dosyalarının yüzde 74,7'si 15-18 yaş grubundaki çocukları kapsamaktadır.”
– “Ege Bölgesi, her 100 bin nüfusta en fazla suça sürüklenen çocuk sayısına sahip bölge olarak öne çıkmaktadır. 2025'te açılan davalarda ilk üç suç türü; yüzde 32 ile kasten yaralama, yüzde 15 ile hırsızlık ve yüzde 13 ile hakaret suçlarıdır.”
– “Çocuk Koruma Kanunu kapsamında verilmiş tedbir türlerinin son on bir yıl ortalamasına baktığımızda, ilk sırada yüzde 47 oranıyla danışmanlık tedbiri, ikinci sırada yüzde 32 oranıyla aileye teslim tedbiri, üçüncü sırada da yüzde 10 oranıyla eğitim tedbiri verildiği görülmüştür.”
