Avrupa, Venezuela saldırısının ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirme tehdidini daha ciddiye alma yoluna gitti.
Haber kuruluşu Politico'nun aktardığına göre, Avrupa Birliği ve NATO çevrelerinde Trump'ın söylemlerinin “sadece siyasi bir çıkış” olmadığı, somut bir plan haline dönüştüğü değerlendiriliyor. Bu bağlamda, diplomatlar ve yetkililerin Trump'ı durdurmak amacıyla acil temaslara başladığı ifade ediliyor.
Politico'nun diplomatlar, NATO yetkilileri ve uzmanlarla yaptığı görüşmeler ışığında Avrupa'nın, Trump'ı durdurmak için dört temel seçeneği bulunuyor:
1. Uzlaşma Yolu: Türkiye Örneği
Trump, Grönland'ın ABD'nin “ulusal güvenliği” açısından kritik olduğunu savunuyor ve Danimarka'nın Çin ve Rusya'nın Arktik bölgesindeki faaliyetlerine karşı etkisiz kaldığını belirtiyor.
Eski bir NATO yetkilisi, bu durumun NATO'nun arabuluculuk rolü üstlenmesini sağlayabileceğini dile getiriyor. Yetkili, geçmişte NATO'nun Türkiye-Yunanistan anlaşmazlıklarında benzer bir rol oynadığını hatırlatıyor.
Politico'ya göre NATO çevrelerinde, Trump'ı yatıştırmak adına Arktik'te savunma harcamalarının artırılması, bölgede daha fazla askeri tatbikat yapılması ve gerekirse Grönland'a NATO askerlerinin konuşlandırılması gibi seçenekler tartışılıyor. Hatta Baltık ve Doğu Avrupa'daki askeri konuşlanmalara benzer bir yapı oluşturulmasının da gündemde olduğu belirtiliyor.
2. Grönland'a Büyük Maddi Destek
Trump yönetimi, Grönland’daki bağımsızlık hareketini destekliyor. Grönland'ın Danimarka'dan ayrılması durumunda büyük miktarda para alacağı mesajı verilmişti.
Ancak Politico'ya göre, Avrupa Birliği (AB) ve Danimarka, Grönland halkına daha iyi bir teklifle gitmek için çaba harcıyor. Avrupa Komisyonu'nun planlarına göre, AB, 2028'den itibaren yedi yıllık dönem için Grönland'a ayırdığı bütçeyi neredeyse iki katına çıkararak 530 milyon euroya yükseltecek.
Grönland'ın, AB'nin uzak bölgeler fonundan 44 milyon Euro daha talep edebileceği de ifade ediliyor. Yeni bütçenin sosyal alanların yanı sıra madencilik kapasitesinin geliştirilmesini de içereceği belirtiliyor.
3. Ekonomik Misilleme
AB'nin elindeki en güçlü araçlardan biri, Trump'ın ilk döneminden sonra başlatılan ticari misilleme mekanizması olan “Baskıyla Mücadele Aracı”dır.
Politico'ya konuşan yetkililer, AB'nin ABD'ye ihracatının 600 milyar euronun üzerinde olduğunu ve bu ticaretin üçte birinde AB'nin pazar payının %50'yi aştığını vurguladı.
Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, bunun AB'nın elinde önemli bir güç olduğuna dikkat çekti. Ancak, Politico, AB'nin gerçekten bu aracı kullanacağına Trump'ın inanması gerektiğini belirtiyor.
4. Askeri Caydırıcılık
Avrupalı yetkililer, ABD'nin Grönland'a askeri müdahalede bulunması halinde bunu durdurmanın oldukça zor olduğunu düşünüyor.
Danimarka'nın 1952 tarihli talimatı, bir saldırı halinde askerlerin emir beklemeden karşılık vermesini öngörüyor. Bu durum, Danimarka'nın hukuken askeri bir yanıt vermek zorunda kalabileceği anlamına geliyor.
Bazı AB diplomatları, Danimarka'yla birlikte Almanya ve Fransa gibi ülkelerin bölgeye sembolik de olsa asker gönderme önerisini gündeme getiriyor. Amaç, ABD için askeri müdahalenin siyasi ve insani maliyetini artırmak olarak belirleniyor.
Öte yandan uzmanlar, bu tür bir senaryoda can kayıplarının yaşanmasının muhtemel olduğunu vurguluyor.
