İtalya’nın Sardinya Adası, Japonya’nın Okinawa bölgesi, Kosta Rika’daki Nicoya Yarımadası ve Yunanistan’ın İkarya Adası, uzun yıllardır dünyanın en ünlü “Mavi Bölgeleri” arasında gösterilmektedir. Bu bölgelerde, özellikle 90 yaşın üzerinde olan ve 100 yaşını geçen kişilerin oranı, dünya genelinin çok üzerinde bulunmaktadır.
Ancak bu bölgelerin gerçekten birer “uzun yaşam merkezi” olup olmadığı, bilim çevrelerinde uzun zamandır tartışma konusu olmuştur. Bazı araştırmacılar, yüksek yaş ortalamalarının yanlış kayıtlar, eksik belgelendirme veya yaş tespiti ile ilgili sorunlardan kaynaklanabileceğini öne sürmektedir.
Bilimsel dergi The Gerontologist’te yayımlanan yeni bir çalışma, bu şüpheleri büyük ölçüde ortadan kaldırmaktadır.
Çalışma dahilinde doğum ve ölüm kayıtları, kilise arşivleri, soy kütüğü belgeleri, askeri ve seçim kayıtları ile yüz yüze yapılan görüşmeler gibi çeşitli bağımsız kaynaklar incelenmiştir. Elde edilen bulgular, bu bölgelerde gerçekten de orantısız sayıda 90 yaş üzeri ve 100 yaşını aşmış birey bulunduğunu doğrulamaktadır.
KALICI DEĞİL
Araştırmanın dikkate değer bir başka bulgusu ise mavi bölgelerin sabit olmadığıdır. Bilim insanlarına göre bazı bölgeler zamanla bu özelliklerini kaybederken, dünyanın başka yerlerinde yeni mavi bölgeler ortaya çıkabilmektedir.
Örneğin, Okinawa ve Nicoya’nın bazı kısımlarında, göç, modernleşme ve yaşam tarzındaki değişikliklerin, geçmişte gözlemlenen olağanüstü uzun yaşam örüntülerini zayıflattığı ifade edilmektedir.
Buna karşın, Çin’in Rugao bölgesi ve Karayipler’deki Martinik Adası gibi yeni bölgeler, “mavi bölge adayı” olarak dikkat çekmektedir.
ORTAK NOKTA İZOLASYON
Araştırmacılar, klasik dört mavi bölgenin önemli bir ortak özelliğine de dikkat çekmektedir: Coğrafi izolasyon.
Sardinya, İkarya ve Okinawa’nın ada ya da ada benzeri yapılar olması, Nicoya’nın ise yakın zamana kadar erişimi zor bir yarımada olması, bu bölgelerin kültürel ve muhtemelen genetik açıdan benzersiz kalmasına katkıda bulunmuş olabilir.
Çalışmada, “İzolasyon, kültürel ve muhtemelen genetik özgünlüğü mümkün kılıyor. Bunun dışında mavi bölgeler arasında iklim, coğrafya ya da ekoloji açısından güçlü bir benzerlik yok” ifadesine yer verilmektedir.
