İşsizlik Fonu Patronlara Yarar Sağladı

NİSANUR YILDIRIM / NEFES

İşsizlere destek olmak amacıyla kurulan İşsizlik Sigortası Fonu, işçilere göre daha çok patronlara yardımcı oldu. Fondan işsizlere yapılan ödemelerin oranı sadece yüzde 15'te kaldı. Ocak-Kasım 2025 döneminde işsizlik ödeneği için Türkiye İş Kurumu’na (İŞKUR) 1 milyon 657 bin kişi başvurdu. Bu durum, en az bu kadar kişinin işten çıkarıldığını gösteriyor. Ancak başvuranların yalnızca 796 bin 58'i ödemeye hak kazanabildi. Yani işsizlerin yüzde 48'i, tüm şartları zorlayarak başvurmasına rağmen işsizlik ödeneğinden faydalanamadı.

GELİRİN YÜZDE 15’İ İŞSİZLERE

Bir yıl içerisinde işsizlik ödeneğine yapılan başvurulardaki artış oranı yüzde 11 oldu. Bu artış, işsizliğin boyutlarını ortaya koyuyor. Fona en çok başvuru yapan yaş grubu 25-29 arası oldu ve bu grup için başvuru sayısı 362 bin 843’e ulaştı.

2025 yılında fondan işsizlere ödenen toplam miktar 80 milyar 650 milyon TL iken, aynı dönemde işverenlere aktarılan toplam tutar 170 milyar 73 milyon TL’ye dayandı. İşverenlere, işsizlerden yüzde 111 daha fazla kaynak sağlandı. Patronlara teşvik ve destek ödemeleri altında 97 milyar 231 milyon TL, “Aktif işgücü programı” kapsamında 43 milyar 762 milyon TL ve “İşbaşı Eğitim Programı” adı altında 29 milyar 79 milyon TL transfer edildi. Ayrıca, fonun 2025 yılı toplam geliri 526 milyar 46 milyon TL oldu. Bu gelirin 259 milyar 159 milyon TL’si işçi ve işveren primlerinden, 151 milyar 225 milyon TL’si ise faiz gelirlerinden sağlandı. Fon gelirinin yalnızca yüzde 15.33’ü işsizlik ödeneğine harcandı.

İşsizlik ödeneğine başvuru için gereken şartlar arasında, kendi isteği ve kusuru dışında işsiz kalmak, hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün içinde hizmet akdine tabi olmak ve hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde en az 600 gün süreyle işsizlik sigortası primi ödemek bulunuyor.

Kasım Ayında 54 Bin Kişi Arttı

İktidarın yüksek enflasyon ve faiz döngüsünde uyguladığı ekonomi politikası, istihdamı da olumsuz etkiledi. Ekonomik krizle mücadele eden Türkiye’de patronların ilk kestikleri kalemler arasında işçilik giderleri geliyor. TÜİK’in işgücü istatistiklerine göre, kasım ayında işsiz sayısı bir önceki aya göre 54 bin kişi artarak 3 milyon 98 bin kişiye yükseldi. İşsizlik oranı ise yüzde 8.6 seviyesinde gerçekleşti. Fakat gerçek işsizliği yansıtan atıl işgücü oranı yüzde 29.1 seviyesine çıktı. DİSK-AR’ın araştırmasına göre, geniş tanımlı işsiz sayısı 11 milyon 890 bin olarak belirlendi.