HAŞİM KILIÇ / NEFES
2010 yılında Çek Cumhuriyeti’nin Ankara Büyükelçiliği’nde diplomat olarak görev yapmış olan Petr Stepanek, 2024 yılında Büyükelçi unvanıyla Türkiye'ye geri döndü. Stepanek'in bildiği diller arasında Türkçe de bulunuyor ve röportajımızı Türkçe gerçekleştirdik. Türkiye’de kendisini en çok etkileyen insan hikayesinin Mustafa Kemal Atatürk olduğunu dile getiren Stepanek, Türk edebiyatına olan hayranlığını da belirtmiş. Hatta Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun ‘Zoraki Diplomat’ eserini Çekçe’ye çevirmiş ve bu eserin ülkesinde basılması için çalışmalar yaptığını ifade etti. İşte Stepanek’in NEFES dergisine verdiği röportajdan bazı bölümler:
– Mustafa Kemal Atatürk’ün yaşam öyküsü gerçekten ilginç. Ancak sadece onun değil, Birinci Dünya Savaşı sonrasında tüm Türk halkının geçirdiği dönüşüm de çok çarpıcı. Bu dönüşümün mimarı Atatürk’tür. Atatürk, dönemin önde gelen liderlerinden birisiydi. Türkiye'nin modern bir devlet haline geliş süreci, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş aşaması, Avrupa'da yeterince tanınmıyor. Bu süreci daha iyi anlatmak ve kavrayabilmek oldukça önemli. Eğer bu süreci daha iyi anlarsak, birbirimizi de daha iyi anlayabiliriz.
– Türkiye’yi gerçekten çok seviyorum. Büyükelçi olduktan sonra, burada görev almak için üç kez başvurdum. Türkiye çok güzel bir ülke ve köklü bir tarihe sahip. Bu durum benim için bir tarihçi olarak son derece değerli. Genel olarak Türk tarihiyle ilgiliyim ve Orta Avrupa ile Osmanlı Devleti arasındaki ilişkiler üzerine araştırmalar yürüttüm. Osmanlı mimarisi son derece muhteşem. Minyatür sanatı da oldukça ilgi çekici. Türkiye’de çalışmak, bizim için çok ilginç ve önemli bir deneyim. Bu yüzden buraya gelmeyi gerçekten çok arzuladım.
TİCARETİMİZ İYİ
– Türkiye, hem Çek Cumhuriyeti hem de Avrupa Birliği için önemli bir iş ortağı. Türkiye ile ilişkilerimiz çok iyi bir şekilde ilerliyor. Ticaret hacmimiz geçen yıl 7 milyar doları geçti ve bu yıl inşallah 8 milyar doları aşmayı hedefliyoruz. Tabii ki 10 milyar dolarlık hedefimize de ulaşmayı umuyoruz.
– Eğer vize serbestisi sağlanırsa, bu durumdan büyük memnuniyet duyarız. Çünkü bu, hem bizim için hem de Türkiye için son derece önemli bir kolaylık sağlayacaktır. Yardımcı olmaya gayret ediyoruz fakat her zaman bu mümkün olmuyor. Bazı belgeler eksik gelebiliyor ve belirli kurallar mevcut. Bunlar Schengen kuralları ve Çek Cumhuriyeti’nin uygulamalarıyla ilgili. Bu kuralları tek başımıza değiştirme şansımız yok. Bildiğim kadarıyla vize serbestisi hakkında görüşmelere başlanmış durumda. İnşallah bu süreç devam eder.
‘Zoraki Diplomat’ı Çekçe’ye Çevirdi
Osmanlı tarihi üzerine çalıştığını ve bu sebeple Türkçe öğrenmek istediğini belirten Büyükelçi Stepanek, üniversitede Türkçe eğitimi almaya başladığını ifade etti. Türk edebiyatına duyduğu büyük ilginin altını çizen Stepanek, Çek Cumhuriyeti’nde en çok bilinen Türk yazarların Orhan Pamuk, Nazım Hikmet ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu olduğunu aktardı. Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun 1936 ve 1939 yılları arasında dört yıl boyunca Çekoslavakya’da büyükelçilik yaptığı ve diplomat olduğu dönemdeki gözlemlerini ‘Zoraki Diplomat’ isimli eserinde topladığını belirten Stepanek, bu kitabı Çekçe’ye çevirdiğini ve basım evi arayışında olduğunu söyledi. Stepanek, Karaosmanoğlu’nun ‘Zoraki Diplomat’ kitabı hakkında şunları kaydetti: “Bu bir hatıra kitabı. Çekoslovakya ile ilgili kısımlar oldukça ilgi çekici. Zaman zaman sert ifadeler kullanılıyor. Ama ben bunu seviyorum çünkü çok doğrudan yazılmış.”
