İran'da hükümet karşıtı protestoların hızla tırmanmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, Tahran'a “sert bir yanıt verilebileceğine” dair uyarıda bulundu.
Amerikan medyasında yer alan bilgilere göre, olası müdahalelerdeki seçenekler arasında hava saldırıları, İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'e yönelik suikast ya da kaçırma girişimi ve siber saldırılar yer alıyor.
İngiliz gazetesi Telegraph, ABD'nin İran'a yönelik potansiyel müdahalesinde tercih edebileceği dört olasılığı ele aldı.
1. SEÇENEK: SEMBOLİK SALDIRILAR
Gazete, ABD'nin bu ilk seçeneğinin yalnızca “mesaj göndermeyi” amaçlayan hava saldırıları şeklinde olabileceğini bildirdi.
Hedefler arasında Devrim Muhafızları'na ait üsler, füze tesisleri, Tahran'daki önemli devlet binaları ve bir yıl önce olduğu gibi nükleer tesisler yer alabiliyor.
Buna rağmen bazı uzmanlar, bu tür sembolik saldırıların rejimi caydırmak yerine, ABD'nin ciddiyetsiz bir tutum sergilediği izlenimini yaratabileceğini öne sürdü.
2. SEÇENEK: GENİŞ ÇAPLI BOMBARDIMAN
Uzmanlar, “rejimi sarsmak” amacıyla Devrim Muhafızları ve gönüllü Besic milislerine ait üslerin, güvenlik yapılarının, devlet medyasının ve yargı yapılarının geniş olarak hedef alınması gerektiğini ifade ediyor.
İsrail'in geçtiğimiz yılki 12 günlük bombardımanının rejimi deviremediğini hatırlatan gazete, ABD'nin başarılı olabilmesi için çok daha kapsamlı ve uzun bir operasyon gerçekleştirmesi gerekebileceğine dikkat çekti.
Şu anda bölgede ABD uçak gemileri bulunmadığı da belirtiliyor. Telegraph, böyle bir operasyonda kullanılabilecek uzun menzilli B-2 bombardıman uçaklarının Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia'ya konuşlandırılmadığını vurguladı.
Ayrıca bazı uzmanlar, böyle bir bombardıman durumunun halkın tek bir bayrak altında birleşmesini sağlayarak rejimin içeride daha da güçlenmesine yol açabileceğine dikkat çekmektedir.
Birçok uzman, sokaklardaki baskıyı durdurmanın tek yolunun “kara kuvveti gönderilmesi” olduğunu savunsa da, İngiltere'nin eski Tahran Büyükelçisi Nicholas Hopton, Telegraph'a verdiği demeçte “Trump İran'a Amerikan askeri göndermeyecektir” ifadesinde bulundu.
3. SEÇENEK: HAMANEY'İ DEVRE DIŞI BIRAKMAK
Telegraph'a göre, üçüncü seçenek Hamaney'in devre dışı bırakılması olarak belirleniyor. Ancak bu durum, Hamaney'in kaçırılması ya da suikasta uğraması anlamına geliyor.
Böyle bir senaryonun Şii dünyasında büyük bir çatlak yaratabileceği ve bölgesel bir savaşı tetikleyebileceği yönünde endişeler var.
Uzmanlar, Hamaney'in sadece siyasi değil, aynı zamanda dini bir lider olduğunu ve onu hedef almanın “Pandora'nın kutusunu açma” etkisi yaratabileceğini belirtiyor.
4. SEÇENEK: SİBER SALDIRILAR
Trump'ın Orta Doğu'ya askeri müdahalede bulunmak istemediği senaryoda, askeri olmayan bir alternatif olarak İran'ın internet sansürünü aşarak uydu internet ağları üzerinden halkla iletişim kurmak, devlet televizyonunu susturmak ve güvenlik güçlerinin iletişimini kesmek yer alıyor.
Ancak bazı uzmanlar, bu tür adımlar için geç kalınmış olabileceğini ifade ediyor. Chatham House'dan Sanam Vakil, Telegraph'a “ABD birkaç gün önce harekete geçmeliydi. Şu anda rejim, en kanlı yöntemleri kullanarak durumu kontrol altına alıyor gibi görünüyor” değerlendirmesinde bulundu.
