CHP Gaziantep Milletvekili Hasan Öztürkmen, “Vatandaş ÖTV saçmalığı yüzünden eski araçlara mahkûm kalıyor.” diyerek, Türkiye'de 20 ve üzeri yaştaki taşıtların bir daha kullanılmamak üzere hurdaya çıkarılmasını ve araçlarını hurdaya çıkaranların ilk araç alımlarında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti sağlanmasını öngören bir kanun teklifi sundu.
Öztürkmen, Türkiye'deki araç yaş ortalamasının Avrupa'nın çok üzerinde olduğuna dikkat çekerek, her bin kişi için düşen otomobil sayısının da Avrupa'nın gerisinde kaldığını vurguladı.
Engellilerin ÖTV muafiyetiyle aldıkları araçlara getirilen kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini savunan Öztürkmen, TBMM'de düzenlediği basın toplantısında şu açıklamaları yaptı:
“Halkımız, aracını yenilemek adına hurda teşvik yasasının çıkan haberlerini bekliyor. 20 yaş ve üzeri araç sahiplerine yeni araç alımında ÖTV muafiyeti tanıyacak düzenlemenin bir an önce yasalaşmasını talep ediyoruz.
Hurda teşviği yasası henüz Meclis'e sunulmadı. Hükümet, vatandaşların taleplerine kulaklarını tıkamış durumda. Ancak bu hafta TBMM’ye yeni bir kanun teklifi sunuyorum. TÜİK verilerine göre Türkiye’de otomobillerin yaş ortalaması 14, minibüslerde 15, otobüslerde 15, kamyonetlerde 13, kamyonlarda 17, motosikletlerde 13, özel amaçlı taşıtlarda 14 ve traktörlerde ise 24,4 senedir. Avrupa Birliği’nde bu ortalama 12 yıl.
Türkiye’de her dört otomobilden biri (yüzde 27) 20 yaşından büyük. Ülkemizde bulunan otomobillerin yarısı 10 yıl ve üzeri yaştadır. Araç yaş ortalamasının bu kadar yüksek olmasının sebebi ise vergi politikalarıdır.
'ÖTV SAÇMALIĞI YÜZÜNDEN ESKİ ARAÇLARA MAHKUM KALIYORLAR'
Vatandaşlar ÖTV saçmalığı sebebiyle eski araçlara mahkûm kalıyor. Eski araçların bakım maliyetlerinin yükselmesi, hane ekonomisine ekstra yük getiriyor. Bu da hem sürücüler hem de çevre için ciddi riskler oluşturuyor.
Eski otomobiller, daha fazla yakıt tüketir ve çevreye daha çok karbon salınımı yapar. Avrupa'da hurdaya çıkarılan bir aracı satın almak için Türkiye'deki sabit gelirli bir çalışanın yıllarca biriktirmesi gerekiyor. Eski araç Türk milletinin kaderi olamaz.
'20 YAŞ ÜSTÜ ARAÇ SAHİPLERİNE ÖTV'SİZ YERLİ ÜRETİM ARAÇ SATILMASI…'
Türkiye'de ilk defa 2003 yılında uygulamaya alınan bu sistem, zamanla güncellenmiş ve farklı tarihlerde yeniden hayata geçirilmiştir. Bu teşvik modeliyle, trafik kazalarının azaltılması, emisyon oranlarının düşürülmesi ve enerji verimliliği açısından daha modern araçların yollara çıkması sağlanmıştır.
Bu hafta sunacağım kanun teklifi ile 20 yaşındaki araç sahiplerine ÖTV’siz yerli üretim araç satılmasını talep edeceğim. Bugün vatandaşlarımız daha kapsamlı bir yasa beklerken, Cumhur İttifakı’ndan gelen haberler tam tersi bir durumu ortaya koyuyor.
'İlk Arabam Yerli Otomobil Aile Destek Programı' adı altında planlanan taslağa göre, hurda teşvik programından faydalanmak isteyen vatandaşların en az üç çocuk sahibi olmaları, 25 yaş üstü araçlarının olması veya üzerine kayıtlı başka otomobil bulunmaması bekleniyor. Ancak ekonomik zorluklar içinde olan bir aile için üç çocuk şartı getirilmesi tamamen bir işgüzarlık. Bu durum, vatandaşın ihtiyaçlarını karşılamaktan ziyade Tayyip Erdoğan’ın “üç çocuk” talimatına bir ödül gibi görünmektedir.
TÜİK verilerine göre, çocuk sahibi ailelerin sadece yüzde 10’unun üç veya daha fazla çocuğu bulunmaktadır. Ayrıca, 25 yaş üstü araçlar da kapsamı daraltıyor. 2003 yılındaki hurda teşviki, 20 yaş ve üzeri araçları hurdaya çıkaranlara neredeyse ÖTV’siz araç alma imkanı tanımıştı.
'YÜZDE 25.6'YA YÜKSELDİ'
Bugün 25 yaş üzeri 6 milyon araç bulunmakta. Toplam araç sayısı içinde bu oran oldukça düşük. Ülkemizde 21 yaş ve üstündeki otomobillerin oranı ise yüzde 25,6’ya yükselmiştir. Yani, her dört araçtan biri 20 yaş üstünde. Teklifin, 20 yaş üzerindeki araçları kapsaması, katılımı artıracak ve anlamlı hale getirecektir. Çünkü bugün 20-25 yaş arasındaki araçlar da ekonomik ömrünü tamamlamış ve zaruri olarak trafikte varlık göstermektedir. Türkiye'de her bin kişiye ortalama 189 otomobil düşüyor.
Ankara, bin kişi başına 342 araçla kişi başına en çok araç düşen ilimizdir. Gaziantep'te ise 306 bin otomobil bulunmaktadır. Bin kişi başına 140 araçla Türkiye ortalamasının altında kalıyor. Avrupa’nın en fakir ülkesindeki araç sahipliği oranı dahi, Ankara'nın iki katıdır.
Avrupa ortalaması ise bizi dört katına kadar çıkmaktadır. Avrupa’da her bin kişiye 582 otomobil düşerken, bu oran Bulgaristan'da 300, Romanya'da 325, Almanya'da ise 600’dür. Otomobil zengini ABD’de ise bu oran 875’tir. Avrupa’nın en fakir ülkelerinden biri olmamıza rağmen, büyük şehirlerde trafik sorunu içinden çıkılmaz bir hal almıştır.
'LİMİT KALDIRILMALI'
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kararıyla, ÖTV muafiyetli engelli araç satışında kurallar değiştirilmişti. Bu kararla, engelli yurttaşlara yapılan ÖTV muafiyeti uygulanarak satışlarda yerlilik oranı yüzde 40’a çıkarılıp, bu istisna kapsamında alınan araçların elde tutma süresi de 5 yıldan 10 yıla yükseltilmişti. Bu düzenleme ile engellilerin donanımlı araç alması da artık imkânsız hale geldi.
Bu yanlışın düzeltilmesini talep ediyoruz. ÖTV muafiyetli engelli araç alım limiti 2023 yılı için 2 milyon 200 bin liradır. Artık kısıtlamalar ve yerli araç alım şartının kaldırılması gerekmekte. Eskisi gibi 5 yılda bir değişim yapılabilmelidir. Gençlerimiz, hayata atılırken bir araca sahip olamayacaklarsa biz neden varız? Devlet neden var? Bir araca sahip olmanın bu kadar özel bir durumu nedir ki bu şekilde vergilendirilmektedir?
Gençlere bir aracı çok görenler, engellilerin alacağı araçlara müdahale edenler, kamu kaynaklarıyla en lüks araçlara biniyor. Kamu Tasarruf Paketi yürürlükteyken, 2025 yılında kaç özel aracın kiralandığını sordum, ancak Mehmet Şimşek’ten hâlâ yanıt alabilmiş değilim. Tüm dünyada vergi, zenginden alınır; Türkiye’de ise yoksuldan alınmaktadır. AKP’nin yönetiminde emekçiler sürekli ezilmektedir.”
