CHP Genel Başkan Yardımcısı Özgür Karabat, Maden İşleri Genel Müdürlüğü ile bentonit ocağını işleten Cemil Benli'ye karşı Yazıcık Beldesi sınırları içinde maden işletme ve arama ruhsatının iptali ve yürütmesinin durdurulması için başlattığı davada, Tokat İdare Mahkemesi ilk incelemesini tamamladı.
Mahkeme, bentonit ocağı maden ruhsat sahasına 4 Ekim 2024 tarihinden 4 Ekim 2034'e kadar geçerli olacak 10 yıllık maden işletme ruhsatı ve bu ruhsatın dayanağı olan 20 Kasım 2020 tarihli maden arama ruhsatlarına ilişkin işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verdi.
“Madencilik Açısından ÇED Başvuru Dosyası Eksik”
Mahkemenin kararında, dava sürecinde alınan bilirkişi raporunun hükme dayanak oluşturacak yeterlilikte olduğu ifade edildi.
Proje dosyasında maden ocağı sahalarının çevresindeki konutların işletme sürecinde nasıl etkileneceği hakkında bilgi verilmediği ve proje alanı sınırlarında gerekli sağlık koruma bandı mesafeleri için çalışma yapılmadığı vurgulanan kararda, dosyada çelişkili genel şev açısı bilgilerine de yer verildi.
Bentonit materyali ile ilgili jeoteknik analiz gerçekleşmediği, madencilik açısından ÇED başvuru dosyasının eksik bilgilerle dolu olduğu belirtilen kararda, bentonit ocağı işletmesinin neden olabileceği toz emisyonlarının çevredeki akarsular ve göller üzerinde fiziksel, kimyasal ve biyolojik bozulmalara yol açabileceği, askıda katı madde artışı ve tortu birikimi ile Hacı Gölü'nün ekolojik dengesinin bozulabileceği ve su kalitesi ile yeraltı su sisteminde olumsuz değişiklikler yaratabileceği ifade edildi. Uzun vadede gölün su tutma kapasitesinin azalmasının sulak alan işlevselliğini zayıflatabileceği bildirildi.
“Biyolojik Zenginlik ve Habitatın Azalmasına Neden Olacak”
ÇED alanlarındaki madencilik faaliyetinin toplamda 60 bin 50 orman ağacının kesilmesine yol açacağı öngörülürken, ÇED başvuru dosyasında yalnızca 1 kaynağa atıf yapılarak, flora listesinde yalnızca 20 türün yer aldığı, yaklaşık 513 hektarlık alan için verilen bu rakamın oldukça yetersiz olduğu kaydedildi.
Alanda köy mezarlığı ve potansiyel anıt ağaçlar bulunduğu, bu anıt ağaçların ya ruhsat alanı içinde ya da etki alanı sınırları içerisinde bulunduğuna dikkati çeken kararda, proje alanı çevresinde yaban hayvanlarının yaşam alanlarının olduğu ve projenin gerçekleşmesi durumunda tozuma ve gürültü nedeniyle bu hayvanların yaşam alanlarından uzaklaşabileceği hatırlatıldı.
Projenin, faaliyete konu alandaki biyolojik zenginliği ve habitatı azaltacağı vurgulanan kararda, ayrıca projede tarım alanları ve arıcılık faaliyetleri açısından yayılan tozlanma etkilerinin göz önünde bulundurulmadığı ve bu alanlarla ilgili teknik ve açıklayıcı araştırma ve değerlendirmelerin yapılmadığı belirtildi.
Kararda, bu hususlar göz önüne alındığında, bentonit ocağı maden ruhsat sahasına verilen dava konusu maden işletme ruhsatında ve dayanağındaki maden arama ruhsatında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı belirtilerek, şunlar kaydedildi:
– “Hukuka aykırılığı tespit edilen dava konusu işlemlerin maden arama ve işletme ruhsatına ilişkin olması, faaliyete devam edilmesinin ruhsata konu alana ilişkin olumsuz sonuçlar doğurabileceği açısından, uygulanmaya devam edilmesi halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğabileceği açıktır. Bu nedenle, hukuka aykırılığı belirlenen dava konusu işlemlerin uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.”
