Dünyanın en pahalı baharatlarından biri olarak kabul edilen safran, boya, gıda, kozmetik, ilaç ve kimya endüstrileri gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Kendi ağırlığının yaklaşık 100 bin katı sıvıyı boyayabilen safranın hasadı, her yıl ekim ve kasım aylarında gerçekleşir. Üretim sürecinin zahmetli olması ve safranın yılda yalnızca bir kez hasat edilmesi, fiyatının yüksek olmasının ana nedenleridir. İnternette safranın kilogram fiyatının 900 bin liraya kadar yükseldiği gözlemlenmektedir.
Çiçek başından 3 dal çıkan safranın, 1 kilogramı için 450 bin adet çiçek toplanması gerekmektedir. Bu nedenle safran, yüksek fiyatı dolayısıyla genellikle gramla satılmakta ve 'kırmızı altın' olarak adlandırılmaktadır. Fiyatındaki artış sebebiyle, sıklıkla mısır koçanı iplikleri, at kılı ve Hindistan cevizinin ipliksi tabakası gibi hileli ürünler safran adı altında piyasaya sürülmektedir.
'Bir Çiçekten 3 İplik Çıkıyor'
Gıda Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ali Manavoğlu, “Safranın fiyatı nedeniyle oldukça az tüketilen bir baharat olup; genellikle ilaç, gıda, kimya sektörü ve restoranlar tarafından kullanılmaktadır. İran, Fransa, İspanya gibi ülkelerde daha fazla yetişmektedir. Üretim ve hasadı oldukça güçtür. Her çiçekten yalnızca 3 iplik çıkmaktadır. Türkiye'de ise safran, Safranbolu bölgesinde yetiştirilmektedir. Ancak üretim kalitesi bölgesel olarak değişiklik göstermektedir. İran, safran üretiminde üst segmentte yer almaktadır. Orijinal bir İran safranı almak istendiğinde kilogram fiyatı 800 ile 900 bin lira arasında değişmektedir. Sadece 2-3 gramlık safran, yemek üretimi için çok uzun süre yeterli olabilmektedir. Üç iplik bile, kendi ağırlığının kat kat fazlasını, o göz alıcı altın safranı rengini ortaya çıkarmaya yetecektir” şeklinde konuştu.
'1 Gram Safranı 100 Liraya Alamazsınız'
Safran yerine pek çok ürünün boyanarak satıldığını belirten Manavoğlu, “Bir avuç safran, ancak 3-4 gram gelmektedir. Renk verme özelliği son derece değerli olduğu için ilaç, kimya ve gıda sanayilerinde sıkça kullanılmaktadır. Bu kıymeti, safranın taklit edilmesine ve tağşişine neden olmaktadır. Gerçek safran almak isteyen tüketiciler, hileli ürünlerle karşılaşabiliyor. Safran yerine, boyanmış mısır koçanı veya at kılı gibi ürünlerin satıldığı durumlarla karşılaşmak mümkündür. Bu ürünler, çok düşük fiyatlarla safran adı altında sunulmaktadır. Tüketicilerin dikkatli olması gerekmektedir. 1 gram safranı 100 liraya alamazsınız. Bu miktar gramaj olarak düşük görünse de uzun süre kullanılabilecek bir miktardır” diyerek uyarıda bulundu.
