ABD Başkanı Donald Trump'ın, Danimarka'ya bağlı özerk bölge Grönland'ı gerektiğinde “zorla ilhak edebileceği” yönündeki açıklamaları, NATO içinde daha önce görülmemiş bir krize neden oldu.
Bu açıklamaların ardından Almanya, İsveç, Fransa, Norveç ve Hollanda, Grönland'a askeri personel göndereceklerini duyurdu. CNN International'a göre, bu gelişmenin amacı, Danimarka ile ortak tatbikatlar düzenlemek ve “NATO dayanışmasını” doğrudan gözler önüne sermek.
PEK ÇOK DUYURU YAPILDI
Danimarka, Grönland'a muhtemel bir saldırının NATO'yu fiilen tasfiye edeceği konusunda uyarıda bulunarak müttefikleriyle “yakın işbirliği içinde” bölgedeki askeri varlığın arttırılacağına dair bir açıklama yaptı.
Almanya Savunma Bakanlığı, Grönland'a 13 kişilik bir askeri keşif ekibi göndereceklerini kaydetti. İsveç de Danimarka'nın talebi doğrultusunda bölgeye asker göndermeyi bildirdi, ancak kaç asker gönderildiğine dair bir bilgi verilmedi.
Fransa, “Arktik Dayanıklılık Operasyonu” adlı tatbikata katılacaklarını ve ilk birliklerin yola çıktığını duyurdu. Norveç, iki savunma personelini Grönland'a yolladı.
Hollanda'nın Savunma Bakanı Ruben Brekelmans, ülkesinin Grönland'da gerçekleştirilecek askeri tatbikata katılacağını ve donanmadan bir subayın gönderileceğini açıkladı.
Ayrıca, Kanada ve Fransa, Grönland'ın başkenti Nuuk'ta konsolosluk açma kararı aldıklarını belirttiler.
POLONYA ASKER GÖNDERMİYOR
Polonya Başbakanı Donald Tusk ise, Polonya'nın Grönland'a asker göndermeyeceğini açıkladı. Tusk, Olası bir NATO ülkesinin bölgedeki başka bir NATO kuvvetine saldırmasının “bildiğimiz dünyanın sonu olacağını” ifade etti.
TRUMP NE DEDİ?
NATO üyelerinin Arktik bölgedeki tatbikatları yeni bir durum değil. ABD'nin Grönland'ın kuzeybatısındaki Pituffik Uzay Üssü'nde yaklaşık 150 askeri bulunmaktadır.
Ancak dört ülkenin, özellikle Trump'ın “Danimarka'nın Grönland'ı korumaya yeterli olduğunu düşünmüyorum” ifadesinin ardından böyle bir adım atmasının sembolik bir önemi olduğu vurgulanıyor.
Trump, geçen Cuma petrol yöneticileriyle yaptığı toplantıda, “Grönland konusunda isteseler de istemeseler de bir şey yapacağım” dedi. ABD'li lider, Çarşamba sabahı Truth Social'da “Grönland ABD’nin elindeyse NATO çok daha güçlü olur” yazarak, ABD kontrolü dışında bir çözümü “kabul edilemez” ilan etti.
Bu açıklamaların hemen ardından, Danimarka ve Grönland yetkilileri, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile bir araya geldi.
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, görüşmenin “yapıcı” geçtiğini, ancak temel anlaşmazlıkların devam ettiğini söyledi. Taraflar, çözüm arayışına yönelik üst düzey bir çalışma grubu kurulması konusunda anlaştı.
NATO'DA BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ BİR DURUM
NATO'nun beşinci maddesi gereğince, üye ülkelerden birine yapılan saldırı, diğerlerine de yapılmış sayılıyor ve topluca karşılık verilmesi gerekiyor. Ancak mevcut durumda hem ABD hem de Danimarka'nın NATO üyeliği nedeniyle alışılmadık bir durum ortaya çıkmış durumda.
Uzmanlar, Danimarkalı yetkililerle benzer şekilde Trump'ın Grönland'a askeri müdahalesinin “NATO'nun sonunu getirebileceğini” belirtiyor. Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada “Onların bize, bizden daha çok ihtiyaçları var” sözlerini kullandı.
