Çocuklarımız İçin Madene İniyoruz

DİLAN KUTLU / NEFES

Zonguldak’ta, Türkiye Taşkömürü Kurumu’na (TTK) bağlı Karadon, Kozlu ve Üzülmez ocaklarında yapılan denetimlerde, iş güvenliği açısından ölüm riski tespit edilmesi üzerine, valilik bu üç madende üretimi durdurma kararı aldı. Şu anda yalnızca yer üstünde üretim gerçekleştiriliyor. Zonguldak’ta yerin yüzlerce metre altında çalışan binlerce madenci, beş gündür kömür çıkarmak yerine işsizlik korkusuyla ocağın yolunu tutuyor. Üretimin durmasının ardından işçiler yer üstünde beklemeye başladı. “Maaşlarımız yarı yarıya düşecek”, “Yarın kapatılır mı bilmiyoruz”, “İki çocuğum var, geleceğini düşünüyorum” diyerek endişelerini paylaşan madenciler, hem can güvenliği hem de geçim kaygısı arasında kaldıklarını NEFES’e anlattı. Üç kuşaktır madende çalışan işçiler ile üniversite mezunu olup yeraltına inmek zorunda kalanlar, aynı soruyu soruyor: “Ne olacağız?”

197 yıllık madencilik kültürüne sahip olan TTK, tarihinin en zorlu dönemlerinden birini yaşıyor. Karadon, Kozlu ve Üzülmez madenlerinde yapılan denetimlerde ana havalandırma sistemlerinin yetersizliği, tali pervaneler, su tahliye pompaları, su tahliye kuyuları ve bağımsız ikinci bir enerji kaynağının eksikliği tespit edildi.

Bilirkişi İncelemesi

Yaklaşık 8 ay önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen teftişlerde de benzer eksiklikler ortaya konuldu. Bu eksiklikler kayıt altına alındı, ancak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yürütülen görüşmeler sonucu süreç uzatıldı. Şu an toplamda üç madende 9 bin işçi bulunuyor, fakat bu işçilerin 5 bin 783’ü fiilen çalışamıyor. Pazartesi günü maden ocaklarında bir bilirkişi incelemesi yapılması planlanıyor. Eğer bu inceleme sonucunda kapatma kararı alınırsa, binlerce işçinin kaderi belirsizliğe sürüklenecek.

Madenciler, olası bir kapatma ya da özelleştirme ihtimalinin yarattığı tedirginliği NEFES’e iletti.

Maden Kapatılır Korkusu Yaşıyoruz

Karadon’da çalışan 46 yaşındaki Tevfik İncebacak, “TTK Zonguldak’ın can damarıdır. Karadon’da 2 bin 400 işçi yeraltında, 300 işçi yerüstünde çalışıyor. Yıllardır kapatma söylentileri vardı, endişemiz şimdi daha da arttı. Bilirkişi onay vermezse tam kapatmaya gidilebilir. Bu durumda tüm işçiler mağdur olacak” dedi. İncebacak, “Çayırhan’da yaşananlar bizim başımıza gelir mi korkusunu yaşıyoruz. Maden kapatılırsa, kimi köyüne dönmeyi, kimimiz başka şehirlerde işçi olmayı düşünüyor. İki çocuğum var, eve tek maaş giriyor. Maaşlarımız yarı yarıya düşeceği için harcamalarımızı kısacağız. Üniversitedeki çocuğuma ‘az harca’ demek zorunda kalacağım” şeklinde düşüncelerini aktardı.

Maaşlarımız Yarı Yarıya Düşecek

Karadon’da 17 yıldır çalışan 45 yaşındaki Ertan Özdal, salı gününden beri ocağa giremediklerini dile getirerek, “Bu süreçte yer üstünde çalışıyor gibi gösterileceğiz. Normalde 100 bin TL’ye yakın bir maaş alıyorum, fakat bu koşullarda maaşımız yarı yarıya düşecek” şeklinde konuştu. Ayrıca havalandırma sisteminde sorunlar bulunduğunu, elektrik kesintilerinde devreye giren yedek jeneratörlerin olmadığını vurguladı. Özdal, “16 yıllık çalışma hayatımda büyük bir iş kazası yaşamadım” dedi.

Üç Kuşak Madende Çalıştı

Madene 21 yaşında girdiğini aktaran Aykut Köseler, üçüncü kuşak madenci olduğunu söyledi. “Dedem, babam ve şimdi ben, 16 yıldır yer altında çalışıyorum. İki çocuğum var. Onlara bir gelecek sağlamak zorundayım. Yarın işe devam edecek miyiz, kapatılacak mı, bu belirsizlik en büyük tedirginliğimiz” dedi. Olası bir eylem ya da grev kararında ise sendikayı destekleyeceklerini ifade etti. Üniversite mezunu Hüseyin Ulukaya ise 22 yaşında madene girdiğini ve “Kim kömür tozu içinde çalışmak ister ki… Ancak Türkiye’nin ekonomik şartları bunu zorunlu kılıyor” diyerek düşüncelerini iletti. Ulukaya, kapatma ya da özelleştirme ihtimalinin işçiler arasında ciddi kaygılar yarattığını belirtti.

Eksikler Bilinçli Giderilmedi

CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Yavuzyılmaz, eksikliklerin bilinçli olarak giderilmediğini ifade ederek, “Siyasi irade, maalesef bu eksiklikleri bugüne kadar inatla gidermedi, gerekli yatırımları gerçekleştirmedi. İktidar, TTK’nın maden ocaklarını adeta kasıtlı olarak eksik bırakılmış işler ve alınmayan tedbirler bahane edilerek kapatma sürecine sokuyor. Yıllık kömür üretimi 1 milyon tonun altına geriletildi” dedi.

5 Bin 783 Madenci Üretim Yapamıyor

Genel Maden İşçileri Sendikası Genel Başkanı Hakan Yeşil, Zonguldak’taki üç madende üretimin durdurulduğunu belirtti. Yeşil, “Kozlu, Üzülmez ve Karadon’da salı günü üretim durdu. Üç maden ocağında çalışan işçi arkadaşlarımız üretim yapamıyor. Sadece sınırlı sayıda arkadaşımız su tahliyesi ve elektrik arızaları için yer altına iniyor. Şu anda bu üç madende toplamda 5 bin 783 işçi üretim yapamıyor. Yeraltı madenciliğinde üretimin durması ciddi sonuçlar doğurabilir. Eğer gerçekten eksiklikler varsa, bir an önce giderilmelidir. Yeraltı ocakları çalışmadığı ve bekletildiği sürece bozulma riski taşır, tavan çökmeleri yaşanabilir” diye uyardı.