Deniz suyunu süzerek beslenmesiyle deniz ekosisteminde hayati bir rol üstlenen Pinna nobilis, Haplosporidium pinnae adlı parazitin yol açtığı kitlesel ölümler neticesinde Akdeniz bölgesinde ciddi şekilde azalmıştır.
Nesli kritik tehlike altında olan bu türün popülasyonunu koruyup yeniden kazandırmak amacıyla Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nde (ÇOMÜ) akademisyenler tarafından kapsamlı bir araştırma başlatılmıştır.
santim Santim Ölçülerek Ekiliyor
Proje çerçevesinde, Balıkesir'in Erdek ilçesi açıklarından özel toplayıcı materyaller ile alınan genç pina bireyleri, Çanakkale Boğazı'nın giriş ve çıkış noktalarına hassas ölçüm yapılarak ekilmektedir.
'2020 Yılında Yoğun Ölümlerle Karşılaştık'
Pinna nobilis türünün yasal olarak koruma altında olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Sefa Acarlı, “Bu tür nesli tükenme riskiyle karşı karşıya. Özellikle 2016 yılında Akdeniz'de ortaya çıkan parazitik hastalık, İspanya kıyılarından başlayarak yayıldı ve pek çok bölgede popülasyonların neredeyse yüzde 100'ünün ölümüne yol açtı. Türkiye denizleri açısından bakıldığında ise 2020 yılında Ege Denizi ve Çanakkale Boğazı'nın girişinde yoğun ölümlerle karşılaştık. Gerçekleştirdiğimiz su altı dalışlarında pina alanlarının adeta birer mezarlığa dönüştüğünü gözlemledik” ifadelerini kullandı.
'Ekolojik Bir Mühendis Olarak Değerlendiriliyor'
Çalışmanın iki aşamalı olarak planlandığını belirten Doç. Dr. Acarlı, ilk aşamanın Marmara Denizi'nin Erdek-Ocaklar açıklarında uygulandığını belirtti:
“Yaklaşık 4 yıldır farklı bölgelerde yaptığımız dalışlarda sağlıklı ve güçlü pina popülasyonlarıyla birlikte genç bireylerin bulunduğu alanları tespit ettik. Bu kapsamda özel toplayıcı materyallerle genç pina bireylerinin tutunmasını sağladık.
Yaklaşık 15 santimetre boya ulaşan bireyler, denizde büyütüldükten sonra doğal yaşam alanları olan deniz tabanına yerleştirildi. Pinna nobilis, bulunduğu ortamda organik ve inorganik maddeleri süzmesi dolayısıyla ekolojik bir mühendis olarak da değerlendirilmektedir.
Zemine ektiğimiz bireylerin bir yıl içinde yaklaşık 30 santimetreye ulaştığını gözlemledik.”
'7 Farklı İstasyonda Çalışma Yaptık'
Marmara Denizi'ndeki çalışmaların ardından Çanakkale Boğazı'na odaklandıklarını dile getiren Doç. Dr. Acarlı, “Çanakkale Boğazı'nın özellikle giriş kısımlarında yüksek oranda ölümler yaşandığını biliyoruz. Marmara Denizi'nde elde ettiğimiz tecrübeler ışığında, topladığımız genç bireyleri bu bölgelere ekim yaparak yerleştiriyoruz. Şu ana kadar 7 farklı istasyonda çalışma gerçekleştirdik. Amacımız bu sayıyı artırmaktır” şeklinde konuştu.
