İngiltere hükümetinin, ABD Başkanı Donald Trump’ın liderliğinde kurulması planlanan ve üyelik bedelinin 1 milyar dolar olabileceği ifade edilen Gazze Barış Kurulu’na katılım konusunda ciddi endişeleri olduğu bildirildi.
The Times’ın elde ettiği bilgilere göre İngiliz bakanlar, hem üyelik için talep edilen miktarın nereye harcanacağı hem de kurulun hangi hukuki çerçevede faaliyet göstereceği konularında kaygı taşıyorlar.
Kurulun taslak tüzüğü, yapının yalnızca Gazze’ye yönelik geçici bir yönetim ile sınırlı kalmayıp, küresel ölçekte çatışmalara müdahil olabilecek bir yönetişim organına dönüşmeyi hedeflediğini ortaya koyuyor. Bu durum, Barış Kurulu’nun Birleşmiş Milletler’e rakip bir yapı haline gelme potansiyeli taşıdığı ve Uluslararası Adalet Divanı ile nasıl bir ilişki kuracağına dair soru işaretlerini beraberinde getiriyor.
Başlangıçta kurulun, İsrail’in Hamas’a karşı yürüttüğü operasyonların ardından Gazze’nin yönetimine yönelik bir çerçeve oluşturmak için planlandığı belirtiliyordu. Ancak taslak tüzükte Gazze’ye doğrudan atıf yapılmıyor; bunun yerine “daha çevik ve etkili bir uluslararası barış inşa kurumu” ihtiyacına vurgu yapılıyor.
Tüzükte, Barış Kurulu'nun “çatışmadan etkilenen ya da tehdit altındaki bölgelerde istikrarı teşvik etmeyi, hukuka uygun ve güvenilir yönetimi yeniden tesis etmeyi ve kalıcı barışı sağlamayı amaçlayan uluslararası bir kuruluş” olduğu ifade ediliyor.
Ayrıca üye ülkelerin görev süresinin, tüzüğün yürürlüğe girmesinden itibaren en fazla üç yıl olacağı ve sürenin kurul başkanı tarafından uzatılabileceği belirtiliyor.
Üyelik Bedeli ve Finansman Tartışması
Taslak belgeye göre kurulun, 60 ülkeye gönderilen davet mektuplarında 1 milyar dolar “nakit katkı” talep ettiği ve bu ödemeyi yapan ülkelere üç yılı aşan üyelik imkanı sunabileceği ifade ediliyor.
Üyelik ücretlerinin gerekçesi henüz netlik kazanmazken, fonların Trump’ın kontrolünde olacağı; harcamaların ise üye ülkeler, diğer devletler, kuruluşlar veya farklı kaynaklardan sağlanacak “gönüllü katkılarla” karşılanacağı belirtiliyor.
Türkiye de Var
Beyaz Saray, hafta sonunda 11 kişilik icra kurulunda yer alacak ilk isimleri açıkladı. Listede Trump’a yakın isimlerin yanı sıra Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Katarlı diplomat Ali el-Thawadi de yer aldı.
ABD yönetimi, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile Arjantin ve Mısır liderlerini de kurula davet etti. Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, daveti kabul ettiğini sosyal medya hesabından duyurarak, “kurucu üye” olmaktan onur duyduğunu belirtti.
Kanada Başbakanı Mark Carney ise Doha’da yaptığı açıklamada kurula katılacağını doğruladı ancak maliyet ve yapısal detayların henüz netleşmediğini ifade etti.
Trump’ın damadı Jared Kushner, ABD’li diplomat Steve Witkoff ve eski İngiltere Başbakanı Tony Blair ise hem Gazze İcra Kurulu’nda hem de Barış Kurulu’nda görev alacaklar.
