Türkiye Üzerinden İsrail'e Petrol Akışı Artış Gösterdi

İsrail'in Ceyhan terminali aracılığıyla ithal ettiği Azerbaycan petrolü miktarında, Türkiye'nin de dahil olduğu bazı ülkelerin ticareti durdurma veya azaltma kararlarına rağmen 2025 yılında önemli bir artış kaydedildi.

Azerbaycan'ın ürettiği ham petrol, Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattı yolu ile Ceyhan'daki petrol terminaline ulaşıyor ve buradan dünya pazarlarına sevk ediliyor.

Araştırma kuruluşu Kpler'in sağladığı verilere göre, İsrail’in Ceyhan'dan gerçekleştirdiği Azeri petrolü ithalatı geçen yıl yüzde 31 artarak günde 94 bin varile yükseldi ve bu, 2022'den bu yana görülen en yüksek seviye oldu. Bu veri, İsrail'in ikinci büyük tedarikçisi olan Rusya ile Azerbaycan arasındaki farkın açıldığını gösteriyor.

İsrail ile Ticaretin Resmi Olarak Durdurulması

Türkiye, Gazze Şeridi'ni işgal etme nedeniyle İsrail ile ticareti durdurma kararı alırken, geçen yıl Türk bayraklı gemilerin İsrail limanlarını kullanmasını engelleyici tedbirler getirmişti.

Türkiye'nin, BTC boru hattından taşınan petrol satışları üzerinde herhangi bir kontrol yetkisi bulunmuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Kasım 2024'te yaptığı açıklamada, Ceyhan'daki Haydar Aliyev limanından petrol satan şirketlerin Türkiye'nin İsrail ile ticareti durdurma kararına uyduklarını ve “teslim noktası İsrail olan” herhangi bir yüklemenin gerçekleştirilmediğini belirtmişti.

Bu veriler, ülkelerin ticareti durdurma kararlarına rağmen İsrail’in ticaret faaliyetlerini sürdürebildiğini gösteriyor. Güney Afrika, İsrail'i soykırımla suçlayan bir davada, 2025'te İsrail'in en büyük kömür tedarikçisi olmayı başardı.

İsrail Enerji ve Altyapı Bakanlığı, ithal petrol kaynakları hakkındaki sorulara cevap vermeyeceğini belirtirken, hükümet daha önce Türkiye'nin ticareti durdurma kararının uluslararası anlaşmalara aykırı olduğunu ifade etmişti.

Gemilerin Takip Sistemleri Kapalı

Kpler ve Vortexa analistlerinin sağladığı bilgilere göre, Ceyhan'dan İsrail'e petrol taşıyan gemiler sıklıkla otomatik tanımlama sistemlerini (AIS) kapatıyor ve deniz trafiğinden sorumlu kuruluşlara farklı limanlar için veriler sunuyor. Bu durum, sevkiyatların resmi kayıtlarda görünmesini engelliyor.

Vortexa analistine göre, “Gemiler genellikle varış noktası olarak Mısır veya Kıbrıs açıklarını gösteriyor, ancak petrolü İsrail’e teslim ediyorlar.” Analist, Aframax tipi Valfoglia tankerinin Ceyhan'dan aldığı 680 bin varil Azeri hafif ham petrolünü 7 Ocak'ta İsrail'e boşalttığını vurguladı.

Başka bir örnekte, Suezmax tipi Kimolos tankerinin 31 Aralık'ta Ceyhan limanından Azerbaycan petrolü yüklediği, ardından 1-5 Ocak tarihleri arasında takip sistemini kapattığı görüldü. LSEG verileri, tankerin 4 Ocak'ta Aşkelon limanında petrolü boşalttığını gösteriyor.

Azerbaycan'ın Petrolü İsrail İthalatının Yüzde 46,4'ünü Oluşturuyor

Kpler verilerine göre, Azeri petrolü, 2025'te İsrail'in toplam petrol ithalatının yüzde 46.4'ünü oluşturarak on yılın en yüksek payına ulaşırken, Rusya yaklaşık yüzde 28 ile ikinci sırada yer aldı.

İsrail'in Nijerya'dan yaptığı petrol ithalatı da 2025'te iki katından fazla artış gösterdi. Buna karşın, Brezilya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Kongo Cumhuriyeti'nden yapılan petrol ithalatı 2024'te toplamın yüzde 10'unu oluştururken, 2025'te sıfıra gerilemiş durumda.