ABD Başkanı Donald Trump, uzun zamandır Rusya ve Çin tehdidine dikkat çekerek Grönland'ın ABD tarafından satın alınmasının “ulusal güvenliği sağlamak için en etkili yol” olduğunu vurguluyor. Danimarka ve özerk Grönland yönetimi ise bu öneriye karşı çıkarak, Washington'un güvenlik endişelerinin mevcut savunma anlaşmalar çerçevesinde çözülebileceğini ileri sürüyor.
Arktik bölgesinde toprağa sahip olan sekiz ülke bulunmaktadır: Rusya, ABD, Kanada, Danimarka, Norveç, İsveç, Finlandiya ve İzlanda. Bu ülkelerin bölgedeki askeri altyapıları hakkında neler biliniyor? İngiliz haber ajansı Reuters bu konuyu mercek altına aldı.
Rusya Arktik'te En Büyük Güce Sahip
Arktik kara kütlesinin yaklaşık yarısını elinde bulunduran Rusya, Sovyet dönemine ait pek çok askeri üssü 2005'ten bu yana yeniden açarak modernize etti.
Novaya Zemlya'daki nükleer test sahası ise sürekli teyakkuzda tutulmakta. Ekim ayında bu alanda nükleer enerji ile çalışan Burevestnik seyir füzesinin test atışı gerçekleştirildi.
Uzmanlara göre Avrupa Arktiği'ndeki Kola Yarımadası, Rusya'nın karşı saldırıya yönelik nükleer kapasitesinin yaklaşık üçte iki oranında bir kısmını barındırıyor.
Bölge, merkezi Severomorsk olan Rusya'nın Kuzey Filosu'na ev sahipliği yapmakta. Bu filo, 12 nükleer denizaltının altısının işletiminden sorumlu olup, Kuzey Atlantik'e açılan tek yol Barents Denizi üzerinden olduğu için bu hattın güvenliği Moskova için hayati öneme sahip.
ABD ve Kanada'nın İşbirliği
ABD ve Kanada, 1957 yılından beri Kuzey Amerika Havacılık ve Uzay Savunma Komutanlığı (NORAD) adı altında bölgede ortak savunma faaliyetleri yürütüyor.
Uzmanlar, iki ülkenin son dönemde NORAD'ı modernize etme yönünde adımlar attığını belirtmektedir. Kanada'nın Arktik ve kutup bölgesini kapsayan ileri radar sistemleri tedarik ettiği bildirilmektedir ve bu sistemlerin 2028 yılı itibarıyla tam kapasite ile çalışması bekleniyor.
Trump’ın kurmayı hedeflediği Altın Kubbe füze savunma sistemi için Grönland kritik bir konumda. ABD'nin Kuzey Grönland'da Pituffik Uzay Üssü mevcutken, Alaska'da toplamda 22 bin asker sekiz askeri üste konuşlandırılmış durumda.
Kanada'nın beş adet Arktik üssü bulunmaktadır ve bunlardan biri, dünyanın en kuzeydeki kalıcı yerleşim yeri olan Alert'tir. Bunun yanı sıra, Kanada Baffin Adası'nda açık deniz devriye gemilerine yakıt ikmali yapacak tesisler inşa etmektedir; ancak bu proje şu ana kadar birçok gecikme ile karşılaştı.
Danimarka'nın Askeri Varlığı
Danimarka, merkezi Nuuk'ta bulunan Ortak Arktik Komutanlığı'nda yaklaşık 150 personel ile faaliyetlerine devam etmektedir. Ülkenin Grönland'daki Kangerlussuaq hava üssü ve dört küçük istasyonu bulunmaktadır.
Danimarka'nın dikkat çeken birimi, aşırı hava koşullarında uzun mesafelerde keşif yapabilme yeteneğine sahip olan Sirius devriyesidir. Bu birim, ayrıca dünyanın tek aktif köpek kızağı görev gücüdür.
İsveç ve Finlandiya'nın Stratejik Konumu
İsveç, Kuzey Kutup Dairesi'nde üs bulundurmamakta, ancak Lulea'da bir hava üssü ve Boden'de kara birlikleri bulunmaktadır.
Finlandiya'nın ise Rovaniemi'de bir hava üssü ve daha kuzeydeki Jaeger Tugayı bulunmaktadır. NATO'ya kısa süre önce katılan iki ülke, ittifaka entegrasyonlarını hızlandırma çabası içindedirler.
Norveç'in Savunma Stratejisi
Norveç, Kuzey Atlantik ve Kuzey Kutbu'nu kapsayan yaklaşık 2 milyon kilometrekarelik deniz alanı ile NATO'nun gözcüsü konumundadır.
Kuzey Kutup Dairesi'nin kuzeyinde F-35'lerin bulunduğu dört hava üssü, iki deniz üssü, kara birlikleri ve müttefik takviyeleri için kabul merkezi bulunmaktadır.
İzlanda: Üssü Olmayan NATO Üyesi
İzlanda, ordusu olmayan tek NATO üyesi olarak, sadece sahil güvenlik görevlerini üstlenmektedir.
ABD Donanması'na ait P-8A Poseidon deniz karakol uçakları Keflavik Hava Üssü'nde rotasyonel olarak konuşlanmakta, NATO savaş uçakları ise İzlanda hava sahasını korumak amacıyla yılda birkaç kez kısa süreli görevlerde bulunmaktadır.
