Hisselerini 800 Dolara Satmasaydı Bugün Dünyanın En Zengin İnsanlarından Biriydi

Tam 50 yıl önce, Steve Jobs ve Steve Wozniak, Apple'ı kurmak için imzalarını attılar. Bu hafta, bu kurulum sözleşmesi Christie’s müzayedesinde 2 milyon dolara satışa sunuldu.

Sözleşmede yalnızca iki “Steve”in değil, üçüncü bir isim olan Ronald G. Wayne’in de imzası bulunuyordu. Jobs’ın arkadaşı olan Wayne, şirketin kuruluş aşamasında önemli bir rol üstlendi ve bu sözleşmeyi bizzat kaleme aldı. Bu katkısı için, şirkette yüzde 10 hisse sahibi oldu; Jobs ve Wozniak ise yüzde 45’er pay aldı.

12 Gün Sonra Hissesini Devretti

Fakat Ronald Wayne, imza atılmasından sadece 12 gün sonra şirketten ayrıldı. Hissesini 800 dolara sattı ve ardından şirket üzerindeki tüm hak iddialarından vazgeçebilmek için 1.500 dolar daha aldı.

Bugün yaklaşık 4 trilyon dolarlık piyasa değeri olan Apple'daki yüzde 10'luk payı, teorik olarak 400 milyar dolara ulaşabilirdi. Ancak Apple'ın 1980'deki halka arzı ve zaman içinde yeni yatırımcıların dahil olmasıyla, kurucuların payları giderek seyreldi. Wayne de şirkette kalsaydı benzer bir süreçten geçecekti ama yine de yüzlerce milyar dolarlık bir serveti olacak ve dünyanın en zengin kişileri arasında yer alacaktı.

Neden Satıldı?

Wayne’in bu kararı, geriye dönüp bakıldığında büyük bir fırsat kaçırma olarak değerlendiriliyor; ancak o dönemde 41 yaşındaki Wayne için bu, bir risk yönetimi kararıydı.

Wayne’in aktardığına göre, Apple’ın ilk günlerinde Jobs, Byte Shop isimli bir perakende mağazasına 50 ila 100 bilgisayar teslim etmek için 15 bin dolar borç aldı. Fakat mağazanın geçmişi, borç ödememe konusunda sıkıntılıydı.

“Eğer paramızı alamazsak 15 bin doları nasıl geri ödeyeceğiz?” diyen Wayne, Jobs ve Wozniak’ın maddi varlıklarının olmadığını, ancak kendisinin ev, araba ve banka hesabına sahip olduğunu belirtti. Bu nedenle olası bir iflas durumunda, kişisel varlıklarının riske gireceğinden endişe duydu.

“Gölgelere Kalmak İstemiyordum”

Wayne’in ayrılma kararı sadece maddi kaygılara dayanmıyordu. O dönemde Jobs ve Wozniak’ın kendisinden neredeyse yarı yaşta olduğunu belirten Wayne, onların hızla yükselip, kendisinin geri planda kalacağını düşündü.

91 yaşındaki Wayne, CNN’e verdiği röportajında, “Apple’da kalsaydım muhtemelen mezarlıktaki en zengin adam olurdum” şeklinde ifade etti. Business Insider’a ise “Devlerin gölgesinde kalacağımı biliyordum. Kendi projem olmayacaktı. Önümüzdeki 20 yıl boyunca evrak işleriyle uğraşan biri olmak istemedim” dedi.

Bugün Nasıl Yaşıyor?

Wayne, o dönemde pişmanlık duymadığını söylese de, sonrasında maddi açıdan rahat bir hayatın kötü olmayacağını kabul etti. Geçimini sağlamak amacıyla mülkünün bir kısmını kiraya verdiğini ve sosyal güvenlik ödemelerinden yararlandığını belirtti.

“Hiç zengin olmadım ama aç da kalmadım” diyen Ronald Wayne’in hikâyesi, teknoloji tarihinin en büyük kaçırılmış finansal fırsatlarından biri olarak gösteriliyor.