Fiyat Artışında Altını Gölgeleyen Faktörler

Emtia piyasalarının geçen hafta boyunca lâzım olan dalgalanma, ABD'nin Grönland ve İran konularındaki tutumuyla açıklanan makroekonomik verilerin etkisiyle karışık bir seyir izledi.

Hafta boyunca, İsviçre'nin Davos kasabasında gerçekleştirilen Dünya Ekonomik Forumu'nun (WEF) 56. Yıllık Toplantısı'ndan gelen bilgilerin dikkatle izlenmesi, fiyatlamalarda jeopolitik risk algısının yanı sıra büyüme ve enflasyon beklentelerinin önemli rol oynamasına neden oldu.

Grönland'ı İlhak Planı

ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland meselesi çerçevesinde bazı Avrupa ülkeleri için gümrük tarifeleriyle ilgili açıklamaları ve İran'a yönelik mesajları yatırımcıların gündemini belirledi.

Trump, Grönland'ın ulusal güvenlik açısından önemli olduğunu savunarak bu bölgeyi kontrol etme girişiminde güç kullanmayacağını ifade etti.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile gerçekleştirdiği görüşme sonrası, Trump, Grönland ve Arktik bölgesi ile ilgili gelecekteki olası anlaşmaların çerçevesinin çizildiğini ve 1 Şubat'ta yürürlüğe girmesi planlanan tarifeleri uygulamayacağını açıkladı.

İran'a Saldırı Hazırlığı

Trump'ın İran'a ilişkin yapılan açıklamaları da yatırımcılar tarafından dikkatle izlendi.

Trump, ABD'nin İran'a yaklaşan bir “armada” gönderdiğini söyleyerek, bunun kullanılmasına gerek kalmamasını umduğunu belirtti ve Tahran'ı protestoculara karşı atacağı adımlar ve nükleer programı konusunda uyardı.

Jeopolitik riskler, değerli metallerde güvenli liman taleplerini artırarak fiyatlarını desteklerken, enerji arzı ile ilgili endişeler Brent petrol fiyatlarının üzerinde etkili oldu.

ABD Verileri

Makroekonomik veriler, ABD'nin büyüme oranlarının beklentilerin üzerinde gelmesi ile ekonomik aktivitenin dirençli bir seyrini koruduğunu gösterdi. ABD ekonomisi, geçtiğimiz yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 4,4 oranında büyüdü.

ABD’nin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) Ocak ayında 51,9'a yükseldi, hizmet sektörü PMI ise 52,5 ile beklentilerin altında kaldı. Bileşik PMI ise 52,8 olarak belirlendi.

Michigan Üniversitesi'nin ölçümüne göre, ocak ayında tüketici güven endeksi 56,4 olarak yukarı yönlü revize edildi. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi yüzde 4 ile en düşük seviyeye gerilerken, uzun vadeli enflasyon beklentileri yüzde 3,2'den yüzde 3,3'e çıktı.

Faiz Beklentileri

Para piyasasında, Fed’in gelecek haftaki toplantısında politika faizini sabit tutmasına kesin gözüyle bakılırken, ilk faiz indirimine ilişkin beklentilerin haziran ayında yapılacağı öngörülüyor.

Bu gelişmeler sonrası, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,24 seviyesinden kapattı; dolar endeksi ise haftayı yüzde 1,8 düşüşle 97,6 seviyesine geriledi.

Analistler, piyasalardaki risk iştahını etkileyerek fiyatlamaları belirleyici olacak olan jeopolitik gelişmeler ve Fed'in faiz yönlendirmeleri üzerine önemli sinyaller vermeye devam edeceğini belirtti.

Değerli Metaller Paladyum Hariç Rekor Tazeledi

Değerli metallerde, jeopolitik gerginliklerin devam etmesi, dolar endeksindeki zayıflama ve Fed’in faiz indirimine yönelik beklentilerinin etkisiyle güvenli liman talepleri arttı ve değerli metallerdeki ralliyi destekledi.

Analistler, jeopolitik gerilimin değerli metallerdeki artışta etkili olduğunu ve Fed’in politika gevşemelerinin de fiyatları desteklediğini kaydederek, güçlü merkez bankası alımları ve ETF girişlerinin de yükseliş katkısını artırdığını belirtti.

Gümüş 100 Doları Aştı, Altın 5 Bin Dolara Yaklaşıyor

Altının ons fiyatı, tamamlanan hafta boyunca 5 bin dolar seviyesini test etti. En yüksek 4.989,87 doları görerek yeni bir rekor kıran altın, haftayı 4.986,40 dolardan kapattı.

Gümüşün ons fiyatı da benzer şekilde, jeopolitik ve siyasi kaygılardan etkilendi ve sanayi metal özellikleri sayesinde fiziksel talep ile birlikte 102,5 dolarla rekor tazeledi.

Paltinin ons fiyatı, değerli metaller arasında en ucuz alternatif olarak talep gördü ve 2.779,59 dolara ulaşarak yeni bir rekor kırdı; paladyumun ons fiyatı da geçtiğimiz hafta değer kazandı.

Analistler, platinin altına göre daha ucuz bir alternatif olarak öne çıktığını vurgularken, 2026’da piyasalarda arz açığı oluşacağına dair beklentilerin de fiyat artışında etken olduğunu belirtti.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar; platin yüzde 19, gümüş yüzde 15,5, paladyum yüzde 11,9 ve altın yüzde 8,8 artış gösterdi.

Baz Metaller Kurşun Hariç Pozitif Seyretti

Baz metaller, son haftada, jeopolitik gelişmeler ve makroekonomik verilerin yakından gözlemlendiği bir ortamda, kurşun hariç pozitif bir dalgalanma gerçekleştirdi.

Şili'deki dünyanın en büyük bakır madenlerinden Escondida’da sözleşmeli işçilerin greve gitmesi, maden sahasına ulaşımı sağlayan yolun geçici kapatılmasına yol açtı.

Şirket, yaşanan engellerin vardiya değişim süreçlerini sekteye uğrattığını ve operasyonları etkilediğini bildirerek yetkililere durumu çözmek için çağrıda bulundu.

Ayrıca, ABD Temsilciler Meclisi, eski Başkan Joe Biden döneminde uygulanmaya konulan Minnesota’nın kuzeyindeki mineral zengini bölgedeki madencilik kısıtlamalarının kaldırılması teklifini onayladı.

Tasarı, Senato’ya gönderilecek ve onaylanırsa ABD Başkanı Donald Trump’ın onayına sunulması bekleniyor.

Baz metallerde bu hafta, tezgah üstü piyasada libre bazında nikel yüzde 5, çinko yüzde 2,2, bakır yüzde 1,7 ve alüminyumda yüzde 1,1 değer kazanırken, kurşunda yüzde 0,3 değer kaybetti.

Petrol Jeopolitik Endişelerle Pozitif Seyretti

Petrol fiyatları, Trump'ın Grönland ile ilgili açıklamalarını yumuşatmasının yanı sıra, Ukrayna savaşının sona ermesine yönelik olası olumlu haberler karşısında, İran’a yönelik olası askeri müdahale sinyallerinin yarattığı arz endişeleriyle beraber pozitif bir seyir izledi.

Piyasalarda, Kazakistan’daki iki büyük petrol sahasındaki geçici kapanmaların arzı kısıtlayabileceği yönündeki beklentiler ile Venezuela'nın düşük ihracat hacminin ülkedeki üretim artışını sınırlı tutması fiyatlama üzerinde etkili oldu.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), bu yıl için küresel günlük petrol talebi artışına yönelik öngörüsünü 69 bin varil yukarı yönlü revize etti.

IEA'nın Petrol Piyasası Raporu'na göre, küresel talebin bu yıl geçen yıla göre günlük yaklaşık 932 bin varil artış göstereceği ve 104 milyon 981 bin varile yükselebileceği tahmin ediliyor.

Geçen yıl küresel petrol talebinin bir önceki yıla göre günlük 847 bin varil artarak 104 milyon 48 bin varil seviyesine ulaştığı belirtiliyor.

Doğal gazda ise, ABD'deki sert kış koşulları, kaya gazı üretim alanlarında arzı kısıtlayarak fiyatları destekledi.

Perman Havzası’ndaki sıcaklık düşüşlerinin günlük üretimde 200 bin varil eşdeğeri kayba yol açabileceği, önümüzdeki iki hafta boyunca toplam 86 milyar fit küp doğal gaz üretiminin kaybedilebileceği öngörülüyor.

Bu gelişmelerle birlikte, Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 2,9 oranında artış gösterirken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın MMBtu cinsinden fiyatı yüzde 15,4 yükseldi.

Tarım Emtiaları Karışık Seyretti

Tarım emtialarındaki fiyatlar, ABD’nin hava koşullarının kış zararının artma riskini artırmasıyla karışık bir seyir izledi. Brezilya ve Arjantin'deki değişen hava koşulları ve dış talep sinyalleri de fiyatlamalarda belirleyici oldu.

Soya fasulyesinde Brezilya'da hasat sürecinin hızlanması ve Çin'in ABD’den alım taahhüdünü büyük ölçüde tamamlayarak yükselişi sınırladığı gözlemlendi. Mısırda ise güçlü sevkiyatlar ve biyoyakıt talepleri fiyatların artışını destekledi.

Bu gelişmeler ışığında, bu hafta Chicago Ticaret Borsası’nda pirinç fiyatı yüzde 0,5, buğdayda yüzde 2,4, mısırda yüzde 1,4 ve soya fasulyesinde yüzde 0,9 oranında değer kazandı.

ABD'deki Intercontinental Exchange emtia borsasında ise libre bazında fiyatlar; kahvede yüzde 1,1, şekerde yüzde 1,5 ve pamukta yüzde 1,3 düşüş yaşadı. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 17’lik bir düşüşle kapattı.