Günde 330 Esnaf İflas Etti

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Artan maliyetler, krediye ulaşım zorluğu ve ihracatın sıkıntılı hale gelmesi nedeniyle iş dünyasında ciddi bir kriz yaşanıyor.

Şirketler ve bireylerin borç ödeme kapasitelerinin daralmasıyla birlikte karşılıksız çek ve senetler, icra ve iflas sayılarında da artış yaşanıyor.

İcra dairelerinde bulunan dosya sayısının 25 milyona yaklaşmasıyla, 86 milyonluk Türkiye nüfusunun her üç kişiden birinin icralık olduğu belirtiliyor.

Geçen yıl boyunca mahkemeler, 2 bin 817 dosya için konkordato geçici mühlet kararı verirken, bu sayı dikkat çekici bir tarihi zirveye ulaştı. 2025 yılında görülen konkordato sayısı, 2022, 2023 ve 2024’teki toplam rakamı da geçerek artış gösterdi.

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) verilerine göre, son beş yılda kapanan esnaf sayısı 606 bin 843'e ulaştı. 2024 yılında 120 bin 5 esnaf işini kapatırken, 2025 yılında bu sayı 418 artışla 120 bin 423'e yükseldi. Yani 2025'te her gün 330 esnaf iflas etti.

Her saat iflas eden esnaf sayısı ise 13’ü aştı. 2025'te 93 bin 561 esnaf sicil terkini gerçekleştirdi ve 26 bin 862 esnaf meslek terkini uygun gördü.

Geçen yıl 97 bin 995 esnaf sicilinde değişiklik yaparken, 2025'te tescil yaptıran esnaf sayısının 323 bin civarında gerçekleştiği kaydedildi. En çok iflas eden meslek grubu ise bakkallar oldu.

Karşılıksız Çek Artıyor

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği verilerine göre, şirket, kooperatif ve gerçek kişi ticari işletme dahil 2025'te bir önceki yıla göre 488 adet artışla toplam 50 bin 832 işletme kapılarını kapatmak zorunda kaldı.

2025 yılının Kasım ayı itibarıyla karşılıksız çek tutarı 225 milyar lirayı aştı ve protestolu senet tutarı 81 milyar liraya ulaştı. 16 Ocak 2026 haftasında bankaların takip ettiği kredi miktarı son bir yılda yüzde 100’den fazla artarak 610 milyar 769 milyon liraya yükseldi; KOBİ’lerde ise batık miktar 207 milyar lirayı geçti.

Firmalar Sıkıntı İçinde

Sanayiciler, ihracatçılar ve KOBİ’ler nakit sıkışıklığı ile mücadele ederken, bankaların kredi musluklarını kısması krizin etkilerini daha da derinleştiriyor. Artan maliyetler, özellikle düşük marjla çalışan KOBİ’lerin sermaye döngüsünü zayıflatıyor.

Prof. Dr. Aziz Konukman, politika faizindeki düşüşün kredi ve mevduat faizlerine ya yansımadığını ya da geç yansıdığını belirterek, “Bunda en çok öz kaynağı yetersiz firmalar, yani KOBİ’ler ve esnaf etkileniyor. Arz tarafı baskı altında, talebi de azaltırsanız firmaları sıkıştırırsanız bu durum tıkanıklığa yol açar” şeklinde konuştu.