ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela'ya yönelik yaptığı askeri hazırlığın benzerini İran'a da uygulamaya koydu. İlk olarak USS Abraham Lincoln uçak gemisi, üç destroyer ve Patriot hava savunma sistemlerini bölgeye gönderen Trump, şimdi ise büyük bir savaş gemisinin yolda olduğunu bildirdi.
CNN International'a konuşan kaynaklar, Trump'ın henüz kesin bir karar vermediğini, ancak askeri seçenekleri ciddi bir şekilde gözden geçirdiğini belirtti.
NE PLANLIYOR?
Dün Truth Social hesabında yaptığı paylaşımda nükleer program anlaşmasını gündeme getiren Trump, İran'ı “adil ve eşit bir anlaşma” için masaya davet etti. Mesajında “Nükleer silah olmayacak” ifadesini kullanan Trump, İran'a yönelik bir sonraki askeri adımın, geçtiğimiz yıl üç nükleer tesisin hedef alındığı operasyondan “daha yıkıcı” olacağı konusunda uyardı.
CNN International'a göre, Trump’ın değerlendirildiği seçenekler arasında İran'daki üst düzey yöneticilerin ve güvenlik yetkililerinin hedef alınacağı hava saldırıları ile nükleer tesislerin ve devlet kurumlarının vurulması yer alıyor.
Fakat yetkililer, Hamaney devrilse bile rejimin otomatik olarak çökmeyebileceğine dikkat çekiyor. Güvenlik kurumlarının yönetime karşı harekete geçtiğine dair herhangi bir işaret bulunmadığına da vurgu yapılıyor.
'VENEZUELA KADAR KOLAY OLMAYACAK'
Kaynaklara göre Trump'ın amacı, Tahran'ı hızlı bir şekilde Washington'ın koşullarını kabul etmeye zorlayacak güçlü ve “sonuç alıcı” bir saldırı düzenlemek. Ancak yetkililer, İran'a yönelik askeri bir operasyonun, daha önce Venezuela'da gerçekleştirilen sınırlı operasyonlardan çok daha karmaşık ve riskli olacağını kabul ediyor.
Kaynaklar, İran'ın balistik füzelerinin, hava savunma sistemlerinin, insansız hava araçlarının ve savaş tecrübesine sahip hava kuvvetlerinin böyle bir operasyonun zorluklarını artırdığını belirtiyor. Ayrıca Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, ABD'nin İran'a yönelik bir saldırısında hava sahalarının kullanımına izin vermeyeceklerini açıkladı.
DİPLOMASİ TRAFİĞİ GÜNDEME GELDİ
ABD ve İran arasında bu ayın başlarında Washington'ın olası bir saldırısını önlemek amacıyla mesaj trafiği yürütüldüğü ortaya çıktı.
Görüşmelerde arabuluculuk yapan Ummanlı diplomatların devrede olduğu öğrenildi. Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında bir dizi görüşme gerçekleştirildiği bildirildi.
Taraflar arasında yüz yüze bir görüşme ihtimali gündeme gelse de bu henüz gerçekleşmedi ve doğrudan müzakerelere başlanmadı.
NÜKLEER PROGRAM NEDEN YENİDEN GÜNDEMDE?
Trump'ın dikkatini yeniden İran'ın nükleer programına çevirmesinin nedeni netlik kazanmadı. ABD istihbaratına göre, İran, geçen yaz düzenlenen saldırılarda zarar gören nükleer tesislerini yer altına daha derin bir şekilde inşa etmeye çalışıyor.
Ayrıca Washington'un Tahran ile müzakere için belirlediği ön koşullar arasında “uranyum zenginleştirmenin kalıcı olarak sona erdirilmesi, balistik füze programına yeni sınırlamalar getirilmesi ve İran'ın bölgedeki vekil güçlere sağladığı desteğin durdurulması” yer alıyor.
En büyük anlaşmazlık noktası ise balistik füzelerin menzilinin sınırlandırılması. İran, bu konuyu gündeme almayı reddederek yalnızca nükleer programını görüşmeye hazır olduğunu ifade etti.
İRAN NASIL TEPKİ VERDİ?
Trump'ın son açıklamaları, İran'da sert tepkilerle karşılandı. Tahran yönetimi, ABD'den gelebilecek herhangi bir saldırıya “anında karşılık verileceği” tehdidinde bulundu.
İran'ın ruhani lideri Ali Ayetullah Hamaney'in üst düzey danışmanlarından Ali Şemkani, sosyal medya platformu X'ten yaptığı açıklamada İsrail'in hedef alınacağına dikkat çekti.
