Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, düzensiz göçle mücadele eden üçüncü ülkelere vize işlemlerinde kolaylık sağlamak, vizesiz seyahat rejimlerini daha sıkı denetlemek ve yükümlülüklerini yerine getiren ülkelere vizesiz seyahatin sürdürülmesini desteklemek amacıyla yeni bir öneri sundu.
AB Komisyonu Başkan Yardımcısı ve Teknolojik Egemenlik, Güvenlik ve Demokrasiden sorumlu üye Henna Virkkunen ile İç İlişkiler ve Göçten sorumlu üye Magnus Brunner, yeni göç ve vize stratejisi önerisini duyurmak için ortak bir basın toplantısı gerçekleştirdi.
Virkkunen, “Vize politikamız, günümüzdeki gerçekleri, jeopolitik değişimleri, küresel rekabeti ve gelişen güvenlik sorunlarını dikkate almalıdır. AB, değerlerimize bağlı kalarak çıkarlarımızı savunmak için tüm araçlarımızı kullanmalıdır.” şeklinde ifade etti.
AB'nin vizeyi daha stratejik, koordineli ve etkili bir şekilde kullanmak istediğini belirten Virkkunen, bu hedef doğrultusunda ilk kapsamlı AB vize stratejisini sunduklarını dile getirdi.
Virkkunen, “Güvenilir ortaklar için netlik ve verimliliğe, suistimallerle mücadele ve tehditlere yanıt vermek için daha güçlü araçlara ihtiyaç var.” dedi.
Güvenilir partnerlerin vize sürecinin kolaylaştırılması yönünde desteklenmesi gerektiğine dikkat çeken Virkkunen, “Özellikle yeni kurulan ve hızla büyüyen şirketlere yönelik hedefli, hızlı bir AB vize programının uygulanabilirliğini değerlendirmemiz gerekiyor.” diye ekledi.
Brunner, göç ve vize stratejilerinin “ikiz” kavramlar olduğunu vurgulayarak, “Bu iki strateji çok yakın bağlantılıdır ve birlikte ilerlemeleri gerekmektedir. Bu iki strateji ile AB'ye kimin girebileceği, kimin kalabileceği ve kimin AB'den ayrılması gerektiği hakkında yeni bir yol haritası belirliyoruz.” bilgisini paylaştı.
Brunner, “AB'ye vizesiz seyahat etmek kesinlikle bir ayrıcalıktır.” diyerek, “Bu ayrıcalık beraberinde sorumluluklar da getirmektedir. Stratejimizde bu sorumlulukları daha net bir şekilde tanımlıyoruz. Örneğin, üçüncü ülkelerin vize muafiyeti elde edebilmesi için nesnel kriterleri karşılaması gerekecek. Vize reddi oranlarının düşük, geri dönüş oranlarının ise yüksek olması zorunludur.” şeklinde konuştu.
TÜRKİYE ÜZERİNE SORU
Bir gazetecinin, “Bu stratejide özellikle Türkiye gibi öne çıkarmak istediğiniz belirli ülkeler var mı?” sorusuna Brunner, “Herkesle görüşüyoruz. Belirli bir ülke yok, ancak çok nesnel, adil ve sağlam kurallar hazırlamamız gerekiyor ve AB dışındaki ortaklarımızla da bunu tartışıyoruz.” yanıtını verdi.
Yeni Vize Stratejisi, vize serbestisi, güvenlik, dijitalleşme ve yetenek çekme konularında kapsamlı düzenlemeler içermektedir.
Bu kapsamda, vizesiz seyahatten faydalanabilecek ülkeler açık kriterler üzerinden değerlendirilecek, mevcut vizesiz rejimler ise kötüye kullanımın önlenmesi amacıyla daha sıkı izlenecektir.
Strateji çerçevesinde, geri dönüş ve geri kabul konularında işbirliği yapmayan, AB'nin güvenliğini tehdit eden eylemler içinde bulunan üçüncü ülkelere yönelik vize başvurularının askıya alınması veya kısıtlanması gibi tedbirler gündeme gelebilir.
Diğer yandan, geri dönüş ve geri kabul, güvenlik ile düzensiz göçle mücadele alanlarında AB ile etkili ve sürdürülebilir işbirliği yürüten üçüncü ülkelere de vize başvuru süreçlerinde kolaylık sağlanması, daha uygun prosedürler ve teşvik edici düzenlemeler sunulması hedeflenmektedir.
Strateji ile birlikte, güvenilir yolcular için kolaylıklar da artırılacak.
Kayıtlı seyahat geçmişine sahip kişilere daha uzun süreli çok girişli vizeler verilmesi, iş dünyası için doğrulanmış şirketlerden oluşan bir ortak liste oluşturulması planlanmaktadır.
VİZESİZ SEYAHATİN DENETİMİ
Yeni strateji çerçevesinde mevcut vizesiz seyahat rejimleri de daha sıkı denetim altına alınacaktır.
Yenilenen Vize Askıya Alma Mekanizması çerçevesinde, vizesiz seyahatten yararlanan ülkelerin yükümlülüklerine uyumu düzenli olarak izlenecektir.
Bu mekanizma, vizesiz seyahatin kötüye kullanımını önlemeyi ve şartlara uyumun sürdürülmesini sağlamayı amaçlamaktadır.
Yükümlülüklerini yerine getiren ülkeler için uygulamanın devamı garanti altına alınacaktır.
Dijitalleşme, stratejinin ana unsurlarından birisidir. Vizesiz seyahat edenler için Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi'nin (ETIAS), 2026'nın son çeyreğinde devreye girmesiyle seyahat öncesi kontrollerin kısmen otomatikleştirilmesi öngörülmektedir.
Vizeye tabi yolcuların başvuru süreçlerini tamamen çevrim içi olarak tamamlayabilmelerine olanak sağlanacaktır.
Birliğin bilişim sistemlerinin 2028 yılına kadar tam uyumlu hale getirilmesiyle, tek bir merkez üzerinden birden fazla veri tabanının aynı anda sorgulanabilmesi mümkün olacaktır. Bu sayede bilgi paylaşımı güçlendirilecek ve vize kötüye kullanımı önlenecektir.
NİTELİKLİ İŞ GÜCÜNE YENİ FIRSATLAR
Yeni strateji kapsamında AB, nitelikli iş gücü, öğrenciler, araştırmacılar ve yenilikçi girişimciler için mevcut mevzuatta olası değişiklikleri değerlendirecektir.
“Start-up” ve “scale-up” kurucularına yönelik hedefli bir yasal çerçeve oluşturulması da stratejinin bir parçası olacaktır.
Ayrıca, vize süreçlerinde üçüncü ülke vatandaşları ve işverenlere destek sağlanması ve nitelikli başvurular için ek AB fonları ayrılması öngörülmektedir.
