MAHİR BAĞIŞ / NEFES
Emeklilerin geçim sıkıntısı giderek büyüyor. 2000 yılı öncesinde daha düşük primle emekli olanlar bu günlerde 28 bin TL’ye kadar maaş alırken, 2008 sonrası uzun yıllar yüksek prim ödeyen milyonlarca çalışanın maaşı ise 20-22 bin TL arasında kalmış durumda.
Emekli maaşları arasındaki bu dengesizliği Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşımayı başaran CHP İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a şu soruları yöneltti: “2000 yılı öncesi, 2000–2008 arası ve 2008 sonrası dönemlerde emekli olanların ortalama emekli aylıkları ne kadardır? Daha uzun süre çalışan ve daha fazla prim ödeyen sigortalıların, daha kısa süre çalışıp daha az prim ödeyenlerden daha düşük emekli aylığı almasının bakanlığınızca kabul edilen teknik ve hukuki gerekçesi nedir?” İlgezdi, emeklilik sistemindeki dengesizliğe tepki göstererek, “Bu ülkede daha çok çalışan ve daha uzun süre prim ödeyenlerin daha az emekli maaşı alması, bir teknik hata değil, bilinçli bir adaletsizliktir. Bu sistem çalışmayı değil, erken ayrılmayı ödüllendiriyor; emeği değil, yoksulluğu besliyor” şeklinde konuştu. İlgezdi, emeklilik sisteminin yıllar içinde yapılan düzenlemelerle sosyal güvenlikten uzaklaşarak karmaşık bir hak kaybı mekanizması haline geldiğini belirtti.
EMEKLİLİK LÜTUF DEĞİL
Emeklilik tartışmasının kasıtlı bir şekilde “faiz hesabı” ve “bireysel yatırım” perspektifleriyle saptırıldığını ifade eden İlgezdi, “Emeklilik bir banka mevduatı değildir. ‘Paranı faize yatırmış olsaydın daha fazla alırdın’ demek, sosyal devleti yok saymaktır. Emeklilik bir lütuf değil, yıllarca ödenen primlerin ve verilen emeğin bir sonucudur” şeklinde değerlendirmelerde bulundu. İlgezdi, sistemin aynı zamanda kayıtdışılığı ve güvencesizliği artırdığını da sözlerine ekledi.
