Çin’in Dolar Karşısında Yuan ile Yapmayı Planladığı Hamleler

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Komünist Parti'nin “Qiushi” dergisinde yayımladığı makalesinde, yuanın uluslararası ticaret ve finans sistemindeki rolünün artırılmasına yönelik hedefleri açıkladı.

Dünya genelinde ülkelerin uyguladığı politikalar, küresel ticaret üzerinde belirleyici bir etki yaratmaya devam ediyor.

ABD’de Donald Trump’ın ikinci kez göreve gelmesiyle, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki ticari gerilim artmış olsa da, Washington ve Pekin yönetimleri arasında uzlaşmacı bir yaklaşım benimsenmesi ile bu stres bir nebze azalmış durumda.

ABD yönetiminin yapay zeka ve teknoloji alanındaki kararları, dünya genelindeki yarı iletken ve çip şirketlerinin beklentilerini yeniden şekillendirmişken, Çin’in alacağı adımlar bu süreç açısından kritik önem taşıyor.

Finansal Süper Güç Olma Vizyonu

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in makalesinde, küresel finansal dengelerin değiştiği bir dönemde, Çin’in “finansal süper güç” olma hedefi ve yuana ilişkin planları dikkat çekiyor.

Şi, yazısında yuanın yalnızca yurt içi işlemler için kullanılmasının yeterli olmadığını, uluslararası ticaret ve finans sisteminde daha aktif bir rol oynaması gerektiğini vurguladı.

Bu bağlamda, Şi, para politikasındaki bağımsızlığın güçlendirilmesi, finansal altyapının derinleştirilmesi ve Çin’in ulusal koşullarına uygun bir finansal sistemin oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Yazıda, etkili bir finansal denetim yapısına, sağlam bir finans hukuku çerçevesine ve uluslararası finansal kuralların oluşturulmasında etkili bir katılımın gerekliliğine vurgu yapıldı. Aynı zamanda, Çin’in bu sistemi sürdürebilecek güçlü ve uzmanlaşmış bir finans insan kaynağı yetiştirmesi gerektiği de belirtildi.

Yuanın Uluslararasılaşması Öncelikli Amacıdır

Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, konuyla ilgili AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Kaymaz, Çin’in uzun bir süre boyunca para biriminin uluslararası kullanımını artırma amacında olduğunu belirterek, Şi’nin bu konuyu zaman zaman gündeme getirdiğini ifade etti.

“Ancak, bu konu, ABD varlıklarına duyulan güvenin azalmasıyla daha fazla önem kazandı.” dedi.

Qiushi dergisinin, Komünist Parti’nin en önemli teorik yayın organı olduğuna dikkat çeken Kaymaz, bu nedenle bu mesajların ülkede en azından söylemsel bir yönlendirme işlevi görebileceğini bildirdi.

Kaymaz, Şi dönemi itibariyle derginin daha fazla önem kazandığını, burada yayımlanan yazıların parti mensupları için yol gösterici metinler olarak değerlendirildiğini aktardı.

Kaymaz, Şi’nin Qiushi’de yayımlanan makalesinin bu bağlamda değerlendirileceğini belirterek, “Uluslararasılaşma söylemi yeni değil, ancak Qiushi’de yayımlanması, resmi basının buna önceden dikkat çekmesi önemli.” açıklamalarında bulundu.

“Yuanın uluslararasılaşması öncelik kazanmış olabilir. Bununla birlikte, potansiyel getirilerine rağmen, Çin’in neden kendi paralarının uluslararası alanda daha agresif kullanılmasına karşı bir tutum sergilediğini sorgulamak gerek.” dedi.

Çin Tam Serbestleştirmeyi Göze Alamıyor

Kaymaz, Çin’in temkinli tutumunun arkasında bazı somut nedenler olduğunu ifade etti.

Çin, yıllardır sermaye hareketlerini sıkı şekilde kontrol ederek büyüdüğünü hatırlatan Kaymaz, ülke yönetiminin döviz giriş ve çıkışlarında kotalar uygulayarak döviz kurunu yönetim altında tuttuğunu belirtti.

Bir paranın gerçek rezerv para olabilmesi için tam konvertibl olması gerektiğine işaret eden Kaymaz, “Herkes istediği zaman alıp satabilmeli. Ancak, Çin bunu yaparsa finansal istikrarı riske atacağından endişe ediyor.” dedi.

Çin’in daha önce bu yönde bir deneme yaptığını belirten Kaymaz, finansal piyasaların kısmen serbestleştirildiğini fakat 2015’te yaşanan büyük sermaye çıkışlarının ardından hükümetin geri adım attığını ifade etti.

Kaymaz, bu deneyimin hâlâ Çin yönetiminin hafızasında taze olduğunu vurguladı.

Yuanın uluslararası talep görmesi durumunda değer kazanacağının altını çizen Kaymaz, bunun da Çin’in ihracat rekabetini zayıflatabileceğini aktardı.

“Ticaret ortakları, yıllardır yuanın yapay olarak düşük tutulduğunu söylüyor. Bunun nedenlerinden biri de paranın konvertibl olmaması.” diyerek, Çin’in bu avantajı kaybetmek istemediğini açıkladı.

Kaymaz, Çin’in uluslararası alanda daha temkinli bir strateji izlediğini ve dış ticarette yuan kullanımının artacağını belirterek, “Çin, yuanı küresel para haline getirmek istiyor fakat Batılı anlamda tam serbestleştirme konusunda temkinli davranıyor.” şeklinde konuştu.