Dev bankaya soykırıma destekten tarihi ceza

ABD’nin New York kentindeki federal mahkemede görülen bir davada jüri, Fransız bankası BNP Paribas’ın Sudan’daki soykırım suçlarına dolaylı yoldan katkıda bulunduğuna hükmetti. Mahkeme, bankanın ABD yaptırımlarını ihlal ederek Sudan hükümetine finansal hizmet sağladığı sonucuna vardı.

Bu karar doğrultusunda BNP Paribas, eski Sudan Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir döneminde insan hakları ihlallerine maruz kalan üç davacıya toplamda 20,5 milyon dolar tazminat ödemeye mahkum edildi.

20 BİN MÜLTECİ İÇİN EMSAL KARAR

Davacıların avukatları, bu kararın ABD’de yaşayan 20 binden fazla Sudanlı mülteciye milyarlarca dolarlık tazminat talebinde bulunma imkânı sağladığını belirtti. Davacılardan Bobby DiCello, “Müvekkillerimiz, BNP Paribas’ın desteklediği ve durdurulması gereken bir yıkım kampanyası nedeniyle her şeylerini kaybetti” şeklinde konuştu.

BNP Paribas ise kararı temyiz etmeyi planlıyor. Bankanın sözcüsü, “Bu karar açıkça hatalıdır ve güçlü temyiz gerekçelerimiz mevcuttur. Mahkeme, İsviçre yasalarının yanlış yorumunu temel almış ve önemli delillerin sunulmasına izin vermemiştir” diye açıkladı.

BEŞ HAFTALIK DAVA VE TARİHİ HÜKÜM

Bu karar, ABD Bölge Yargıcı Alvin Hellerstein tarafından gerçekleştirilen beş haftalık bir jüri duruşmasından sonra açıklandı. Hellerstein, geçen yıl BNP Paribas’ın davanın düşürülmesi yönündeki talebini reddetmişti.

Dava, bankanın Sudan hükümetine sunduğu finansal hizmetlerin etnik temizlik ve kitlesel şiddet eylemlerine katkıda bulunup bulunmadığı sorusu etrafında şekillenmişti. Hellerstein, önceki yıl verdikleri kararda bankanın finansal işlemleri ile Sudan’daki insan hakları ihlalleri arasında bir bağ bulunduğunu ifade etmişti.

DAVANIN GEÇMİŞİ VE BANKANIN CEZALARI

Dava, Güney Sudan, Darfur ve Nuba Dağları’ndaki siyahi Afrikalı topluluklardan kaçarak ABD’ye yerleşen mülteciler tarafından açılmıştı. ABD hükümeti, 2004 yılında Sudan’daki çatışmaları resmi olarak soykırım olarak tanımıştı.

BNP Paribas, 2014 yılında Sudan, İran ve Küba’ya yönelik ABD yaptırımlarını ihlal ettiği gerekçesiyle suçunu kabul etmiş ve toplam 8,97 milyar dolar ceza ödemeyi kabul etmişti. Bu, bir bankaya verilen en yüksek para cezası olarak kayıtlara geçmişti.