Küresel Piyasalar Haftaya Olumlu Bir Başlangıç Yaptı

Küresel piyasalarda, Japonya'da Başbakan Takaiçi Sanae'nın yönetimindeki Liberal Demokratik Parti'nin (LDP) erken seçimleri büyük bir farkla kazanması ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimlerine devam edeceğine dair beklentiler ile haftaya olumlu bir başlangıç yapıldı.

Şirketlerin yapay zeka harcamalarını artıracağına dair yaptığı açıklamalar, çip şirketlerinin hisse senetlerinde artış sağlayarak global piyasalarda risk iştahını artırdı. Ayrıca yapay zeka ürünlerine artan talep beklentisi de borsa üzerinde olumlu bir etki yarattı. Ancak, yapay zeka yatırımlarının maliyet artışlarına yol açabileceği endişeleri, piyasalarda risk faktörü olarak kalmaya devam ediyor.

ABD'deki küçük ölçekli şirketlerin hisse senetleri de piyasalardaki yükselişe katkıda bulundu. Geçtiğimiz hafta ABD iş gücü piyasasına yönelik açıklanan verilerin olumsuz olması, ülke ekonomisine dair endişeleri artırırken, Fed’in faiz indirim beklentileri üzerinde yeniden değerlendirmeler yapıldı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in haziran ayına kadar faiz indirimine gitmeyeceğine dair güçlü tahminler kısmen zayıfladı.

Bu hafta ABD'de açıklanacak enflasyon ve tarım dışı istihdam verileri piyasaların merkezinde yer alıyor. Analistler, bu verilerin piyasalardaki yönü belirlemede kritik olabileceğini vurgularken, yatırımcıların verilerin açıklanmasıyla Fed’in gelecekteki politikaları hakkında ipucu arayacaklarını dile getirdi.

İRAN GÖRÜŞMELERİ

Ekonomik verilerin yanına jeopolitik riskler de dikkatle izleniyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile Umman'ın başkenti Maskat'ta yürütülen dolaylı görüşmeleri “çok iyi” olarak tanımladı ve İran'ın yeni bir anlaşma yapma isteğinin güçlü olduğunu ifade etti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ABD ile yapılan görüşmelerin olumlu bir adım olduğunu belirtti.

Diğer yandan, Trump, İran'dan doğrudan ya da dolaylı olarak mal veya hizmet alan ülkelerin ürünlerine yüzde 25 ek gümrük vergisi uygulanmasını öngören başkanlık kararnamesini imzaladı.

Kararname kapsamında, ABD'nin İran'dan mal veya hizmet alan ülkelerden ithal ettiği ürünlere yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi getirilmesi planlanıyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İranlı liderlerin “deliryak” bir şekilde ülke dışına mali aktarım yaptıklarını belirterek, “Bu, sonun yaklaştığını bildiklerine dair iyi bir işaret.” sözlerini sarf etti.

Bessent, İran'da bir dolar kıtlığı meydana getirdiklerini, bunun geçen yıl aralık ayında İran'daki en büyük bankalardan birinin batmasıyla doruk noktasına ulaştığını ifade etti.

Bu sebeplerle İran Merkez Bankası'nın para basmak zorunda kaldığını, İran para biriminin değer kaybettiğini, enflasyonun patladığını ve halkın sokaklara döküldüğünü aktardı.

ABD VERİLERİ

Makroekonomik verilere bakıldığında, ABD'de Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi şubat ayında 57,3’e çıkarak tahminleri aşmayı başardı.

ABD'de bu hafta açıklanacak enflasyon verileri öncesinde yayımlanan verilere göre, tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi ocak ayında yüzde 4'ten yüzde 3,5'e gerileyerek Ocak 2025'ten bu yana en düşük seviyeye düştü. Uzun vadeli enflasyon beklentisi ise art arda ikinci ayda yükselerek yüzde 3,3'ten yüzde 3,4'e çıktı.

Para politikası açısından Fed yetkililerinin açıklamaları dikkatle izlenirken, Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson, ABD ekonomisinin görünümüne dair “temkinli bir iyimser” olduğunu ve güçlü verimlilik artışının enflasyonun bankanın hedeflerine dönmesine yardımcı olabileceğini belirtti.

San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ise iş gücü piyasasındaki zayıflık nedeniyle bir ya da iki faiz indirimi daha gerektiğini düşündüğünü ifade etti.

TAHVİL, DOLAR, ALTIN, GÜMÜŞ, PETROL, BİTCOİN

Bu gelişmeler doğrultusunda, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puan artışla yüzde 4,23 seviyesine yükseldi; dolar endeksi ise yatay seyirle 97,6 seviyesinde kaldı.

Fed'in faiz indirimlerine ilişkin öngörüler ve dolar endeksindeki zayıflama ile birlikte, altının ons fiyatı yüzde 1,6 artarak 5 bin 32 dolardan işlem görmeye başladı; gümüşün onsu ise yüzde 5,6 artışla 81,8 dolara yükseldi.

ABD ile İran arasındaki müzakereler sonrası jeopolitik risklerin bir miktar azalması ile Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,8 düşüşle 67,1 dolardan işlem görüyor. Bitcoin de yüzde 0,1 artışla 70 bin 800 dolara yükseldi.

NEW YORK BORSASI YÜKSELDİ

New York borsası, teknoloji şirketleri öncülüğünde cuma günü yükseliş gösterdi. Amazon ve Alphabet gibi şirketlerin yapay zeka harcamalarındaki artışın çip şirketlerine fayda sağlayacağına dair beklentiler çip hisselerinde yükselişe sebep oldu. Nvidia'nın hisseleri yüzde 7,9, Advanced Micro Devices (AMD) hisseleri yüzde 8,3 ve Broadcom hisseleri yüzde 7,1 oranında değer kazandı.

Yapay zeka araçlarının bazı şirketler için talebi düşürebileceği endişeleriyle zorlu bir hafta geçiren yazılım şirketlerinin hisselerinde de toparlanma yaşandı. Bu firmalardan Oracle'ın hisseleri yüzde 4,7, CrowdStrike'ın hisseleri ise yüzde 4,9 yükseldi.

Tüm bu gelişmeler neticesinde, Dow Jones endeksi yüzde 2,47, S&P 500 endeksi yüzde 1,97 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,18 oranında değer kazandı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne artışla başladı.

Dow Jones endeksi 50.169,65 puanla rekor seviyeye ulaştı.

Analistler, cuma günü risk iştahında yeniden canlanmaların görüldüğünü belirterek, yatırımcıların teknoloji hisselerinden uzaklaşıp çeşitlendirme arayışlarının, ABD'de Dow Jones endeksinin rekor kırmasında etkili olduğunu ifade etti.

AVRUPA BORSALARI YÜKSELDİ

Küresel piyasalardaki artan risk iştahı ile Avrupa borsalarında yaşanan yükselişlerin yanı sıra, bölgede jeopolitik gerilimler ve siyasi belirsizlikler dikkat çekiyor.

Avrupa Birliği (AB), Rusya'nın petrol ihracatına denizcilik hizmetleri yasağını içeren ve bankaları, kripto işlemleri ve petrol taşıyan gölge filoyu hedef alan yeni yaptırım paketi geliştirdi.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, cuma günü Rusya'ya yönelik 20. yaptırım paketinin içerikleri hakkında bilgi verdi.

Von der Leyen, “Yeni yaptırım paketi enerji, finansal hizmetler ve ticareti kapsayacak.” ifadesini kullanarak, “Enerji alanında Rus ham petrolü için tam bir denizcilik hizmetleri yasağı getireceğiz. Bu, Rusya'nın enerji gelirlerini daha da azaltacak ve petrol için alıcı bulmalarını zorlaştıracaktır.” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.

Öte yandan, İngiltere Başbakanlık Genel Sekreteri Morgan McSweeney, ABD'li Jeffrey Epstein ile ilişkisi ortaya çıkan Peter Mandelson'u Washington Büyükelçisi olarak Başbakan Keir Starmer'a önerdiğini ve görevinden istifa ettiğini belirtti.

Bu durum, İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın görevini kaybedebileceğine dair spekülasyonların artmasına yol açtı.

Makroekonomik veriler açısından Almanya'da sanayi üretimindeki aylık değişim yüzde 1,9 ile beklentilerin altında bir düşüş yaşadı.

Tüm bu gelişmelerle birlikte, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,59, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,94, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,43 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,13 oranında artış gösterdi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne yükselişle girdi.

NIKKEI 225 ENDEKSİ REKOR SEVİYEYİ GÖRDÜ

Asya borsalarında, Japonya'daki erken genel seçimlerin sonuçlarının ardından sert bir yükseliş kaydedildi. Japonya'da yapılan erken genel seçimlerde, Başbakan Takaiçi Sanae'nın liderliğindeki Liberal Demokratik Parti (LDP), tarihi bir farkla zafer kazandı.

Devlet televizyonu NHK'nin sandık sonuçlarına dayanan haberine göre, Takaiçi’nin partisi LDP, Temsilciler Meclisi’nde 465 sandalyeden 316’sını kazanmayı başardı.

LDP, sandalye sayısını 198’den 316’ya çıkararak, iktidar partisinin mecliste 310 sandalye eşiğini geçti.

Bu sonuçla LDP, İkinci Dünya Savaşı sonrası Japonya’da bu başarıyı elde eden ilk parti unvanına sahip oldu.

Takaiçi Sanae, Japonya'da 2022 yılında suikast sonucu hayatını kaybeden eski Başbakan Abe Şinzo'nun izinde ilerliyor. Mali genişleme yoluyla büyümeyi teşvik eden Takaiçi, daha fazla mali teşvik yönünde bir eğilim gösteriyor ve bu durum Japonya borsasındaki ivmeyi artırıyor.

Seçim sonuçlarının ardından Japonya'da tahvil piyasasında da satış baskısı görüldü. Japonya'da 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan artışla yüzde 2,27’ye ulaştı.

Analistler, bu seçim sonuçlarının Takaiçi'nin daha sıkı mali genişleme politikaları izleyebilme olasılığını artırabileceğini, bu durumun da enflasyonist endişeleri tetikleyebileceğini ifade etti.

Bu zafer, Takaiçi'ye istikrarlı bir çoğunluk sağlarken, mali teşvik, yapay zeka, yarı iletkenler, enerji güvenliği ve stratejik reformlar konularında kararlı adımlar atma imkanı sunuyor.

Japonya'da Nikkei 225 endeksi 57 bin 337 puanla rekor seviyeye ulaştı. Kapanışa yönelik gelişmeler ile Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 4,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,7, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,1 oranında artış gösterdi.

VİOP AKŞAM SEANSINDA YÜKSELDİ

Cuma günü, satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,49 kayıpla 13.521,96 puandan kapattı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat, cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,6 artışla 15.089,00 puandan tamamlandı.

Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,2 artışla 43,6026'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasada 43,6130'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içindeki veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Euro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güven endeksinin takip edileceğini belirtirken, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.300 puanın destek, 13.700 ve 13.800 puanın direnç konumunda olacağını aktardı.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler ise şöyle:

12.30 Euro Bölgesi'nde şubat Sentix yatırımcı güven endeksi açıklanacak.