İşsizlere İş ve Aş Yok

NİSANUR YILDIRIM / NEFES

Türkiye’de kayıtlı işsiz sayısı geçtiğimiz yıl içerisinde 100 bin kişi artış gösterdi. Geniş tanımlı işsizlik rakamı 11 milyon 593 bin olarak kaydedilirken, işsiz kalmış bireylerin işe yerleştirilmesi gün geçtikçe daha zor hale geliyor. Türkiye İş Kurumu'nun (İŞKUR) yayımladığı rapora göre, 2026 Ocak ayı itibarıyla kayıtlı iş arayan sayısı yıllık bazda yüzde 4.29 artış gerçekleştirerek 2 milyon 427 bin 507'ye yükseldi. Verilere göre, son üç ayda artan kayıtlı işsiz sayısı 184 bin olarak kaydedildi. İŞKUR’a kayıtlı iş arayanların %50.4’ünü erkekler, %49.6’sını ise kadınlar oluşturuyor. Kayıtlı iş arayanların %20'si gençler (15-24 yaş arası) oluşturuyor.

Güvenlikçi Aranıyor

Ocak ayında İŞKUR aracılığıyla toplam 118 bin 733 kişi işe yerleştirildi. Geçen yılın aynı dönemine göre, işe yerleştirilenlerin sayısında yalnızca 11 bin 151 kişilik bir artış mevcut. Ocak ayı itibarıyla İŞKUR’un işverenlerden aldığı açık iş sayısı 170 bin 617 oldu. Açık işlerin %99.7’si özel sektörden temin edilen pozisyonlardan oluşuyor. Sektör bazında en fazla açık iş, 62 bin 183 ile imalat sanayi sektöründe kaydedildi. En çok açık pozisyonlar arasında “Güvenlik Görevlisi, Özel Güvenlik Görevlisi (Silahsız), Servis Elemanı (Garson)” meslek grupları yer alıyor.

İŞKUR verilerine göre, dikkat çeken bir diğer konu ise üniversite mezunlarının işsizlik oranı. Ocak ayında, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde toplam 293 bin 951 üniversite mezunu iş aramakta. Bu kişilerin 184 bin 824’ü kadın, 121 bin 127’si ise erkeklerden oluşuyor. Üniversite mezunu iş arayan kadınların, erkeklerden %52,5 daha fazla olduğu görülmekte. Bunun yanı sıra, 253 bin 702 üniversite mezunu işsizlik ödeneğine başvurdu ve bu başvuruların %59'u, yani 149 bin 235 kişi, işsizlik ödeneği almaya hak kazandı.

%81’i Ödenek Alamıyor

TÜİK verilerine göre, resmi dar tanımlı işsizlerin büyük bir çoğunluğu işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor. İşsizlik ödeneğinden yararlanma şartlarının sıkı olması ve işsizlik sigortası fonlarının başka amaçlarla kullanılması sebebiyle işsizlerin büyük bir bölümü bu haktan faydalanamıyor. İŞKUR verilerine göre, 2025 Aralık ayında işsizlik ödeneği alabilenlerin sayısı 513 bin 724’te kalmış durumda. Böylece 2025 Aralık’ta TÜİK’in açıkladığı 2.4 milyon resmi işsizin yalnızca %18.8’i işsizlik ödeneği alabildi. 2.2 milyon işsiz, bu ödenekten yararlanamıyor, bu da işsizlik ödeneğinden yoksun kalanların oranını %81.2 olarak gösteriyor.