Meta ve YouTube, sosyal medya platformlarının “çocukları bağımlı hale getirdiği” iddialarıyla açılan ve pek çok dava için emsal oluşturabilecek bir davayla karşı karşıya kaldı.
Pazartesi günü Los Angeles'ta başlayan davada, Instagram ve YouTube, kâr amacıyla gelişim çağındaki çocukları bağımlı hale getirmek için uygulamalarını tıpkı slot makineleri gibi tasarlamakla suçlanıyor.
ÖNEMLİ YAZIŞMALARDA DİKKAT ÇEKEN IFADENLER
Davanın merkezinde, mahkeme kayıtlarında K.G.M. olarak anılan 19 yaşındaki bir genç kadın yer alıyor. Bu kadın, çocuk yaşlardan itibaren kullandığı sosyal medyanın kendisinde depresyon, beden imajı bozukluğu ve intihar düşünceleri oluşturduğunu öne sürdü.
Davacının avukatı Mark Lanier, açılış konuşmasında Google'ın 2010’ların başına ait iç yazışmalarına atıfta bulundu. Bu yazışmalarda “Hedef izlenme değil, kullanıcı bağımlılığı” ifadelerinin yer aldığı kaydedildi.
Mahkemede ortaya çıkan 2018 tarihli bir Meta notunda ise “Gençlerde büyük başarı kazanmak istiyorsak, onları daha küçük yaşlarda platforma çekmeliyiz” şeklinde bir ifadeye yer verildiği öğrenildi.
BİLDİRİM VE BEĞENİLERLE KİŞİLERİ PLATFORMDA TUTUYORLAR
Lanier, şirketlerin çocukları platformda tutmak adına onaylanma ihtiyacını hedef alan özellikler geliştirdiğini belirtti.
Sürekli gelen bildirimler ve beğeni butonları gibi araçların, ergenlik dönemindeki bireylerin toplumdan onay alma arzusunu istismar ettiği öne sürüldü.
ŞİRKETLER İDDİALARI KESİNLİKLE REDDEDİYOR
Meta ve YouTube, bu iddiaları kesin bir dille reddediyor. Meta, dava öncesinde bazı notların bağlamından koparılmasıyla “kötü niyetli bir anlatı” oluşturulduğunu belirtti.
YouTube'un avukatları ise platformun geleneksel sosyal medya ağlarından farklı bir işlemeye tabi olduğunu belirterek, bahsi geçen zararların ürün tasarımından değil, kullanıcı etkileşimlerinden kaynaklandığını savundu.
TEKNOLOJİ DÜNYASININ 'TÜTÜN' DÖNEMİ
Davanın altı ila sekiz hafta arasında sürmesi bekleniyor. Duruşma süresince üst düzey teknoloji yöneticilerinin de ifade vermesi planlanmakta. Sürecin sonunda jüri, Instagram ve YouTube'un kullanıcı içeriklerinin dışında platform tasarımlarından sorumlu tutulup tutulmayacağına karar verecek.
Uzmanlar, bu davanın “Teknoloji devlerinin Big Tobacco anı” olabileceğini belirtiyor. Geçmişte büyük tütün şirketleri, sigaranın kanser oluşturduğunu ve bağımlılık yarattığını uzun süre gizlemiş, bu yüzden çeşitli davaların hedefi olmuştu.
Eğer davacı bu davayı kazanırsa, binlerce benzer davaya emsal oluşturabilecek ve sosyal medya şirketlerinin iş modellerinde köklü değişikliklere yol açabilecek bir hukuki süreç başlayacak.
Öte yandan, çocuklarını sosyal medya bağımlılığı nedeniyle kaybeden aileler duruşmanın yapıldığı adliye önünde eylem yaptı ve kaybettikleri çocuklarının portrelerini sergiledi.
