Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), bir üniversitenin yüksek fiyatlı ders materyalinin alınmasını zorunlu hale getirerek, bunun dönem sonu notunu etkileyen bir şart olarak koymasını hukuka ve adalete aykırı buldu. KDK, bu uygulamanın notlara etkisinin olmaması yönünde üniversiteye bir tavsiye kararı iletti.
Kurumun değerlendirmesine göre, söz konusu yükseköğretim kurumu, öğrencilere 16 bin lira değerindeki ders materyalini almalarını zorunlu kılarak, çevrim içi gerçekleştirilecek uygulamaların dönem sonu notuna yüzde 10 etki edeceğini bildirdi.
MATERİALİ ALMAYANLARIN PUANI KIRILIYOR
Üniversitenin yaklaşımının maddi durumu kısıtlı olan öğrenciler için mağduriyet yarattığını ifade eden bir öğrenci, materyali alamayanların notlarının otomatik olarak 90 puan üzerinden değerlendirileceğini belirtti. Bu öğrenci, uygulamanın fırsat eşitliği ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle KDK’ya başvurdu.
Başvurusunda, materyali satın alma zorunluluğunun ortadan kaldırılmasını, kitaptan yapılacak sınavın tüm öğrencilere eşit ve ücretsiz bir şekilde sağlanmasını, ders materyallerinin üniversitenin yetkili birimleri tarafından erişilebilir şekilde sunulmasını talep etti.
KDK, başvuruyu değerlendirerek, “satın alma zorunluluğu olmaksızın ders materyali uygulamalarının not verilmesinde bir bileşen olarak dikkate alınmaması” yönünde üniversiteye tavsiyede bulundu.
FIRSAT EŞİTSİZLİĞİNE YOL AÇIYOR
KDK'nın kararında, üniversitelerin bilimsel özerkliği ve eğitim politikalarını belirleme özgürlüğü bulunduğu, bu bağlamda eğitim sürecinde bazı kitapları ve materyalleri kullanmanın normal olduğu hatırlatıldı.
Başvuruya konu çevrim içi uygulamalar içeren ders materyalinin, öğrencilerin başarısında tek başına belirleyici olmasa da notların şekillenmesinde etkili olduğu vurgulandı. Ayrıca, “Uyuşmazlık konusu ders materyallerinin fiyatlarının öğrenci için yüksek olduğu tespit edilmiştir” ifadesine yer verildi.
Ders materyali fiyatının “kitapları alabilen ve alamayan öğrenciler arasında değerlendirme/not verme farkına neden olduğu” belirtildi. Bu durumun fırsat eşitsizliğine yol açtığı ifade edildi.
Mevcut uygulamanın, “eğitim hakkının gerekli kaynaklara erişim sağlama” yönünü ihlal ettiği kaydedildi. Kararda, “Kamu Denetçiliği Kurumu, söz konusu ders materyallerindeki uygulamaların notlandırma bileşeni olarak değerlendirilmesini hukuka ve hakkaniyete uygun bulmamıştır” ifadelerine yer verildi.
