30 Yaşını Aşanların Evden Çıkamaması Sorunu

NİSANUR YILDIRIM / NEFES

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılının dördüncü çeyreğine ait yayımladığı iş gücü istatistikleri, gençlerin içinde bulunduğu derin bunalımı gözler önüne serdi. Rakamlar, 15-34 yaş aralığındaki 6 milyon 519 bin gencin ne eğitimde ne istihdamda yer aldığını gösteriyor. Bu yaş grubundaki bireylerin %27.1'i, yani 24 milyon 61 bin kişi, ne eğitim görüyor ne de çalışıyor. Türkiye'de mevcut 26.9 milyon hane düşünüldüğünde, her dört evden birinde eğitim veya iş bulamayan bir genç yaşamakta.

Yaş gruplarına daha detaylı bakıldığında, 15-24 yaş arası gençlerin 2 milyon 567 bini, 25-29 yaş arası gençlerin 2 milyon 2 bini ve 30-34 yaş arası gençlerin 1 milyon 950 bini eğitim almadan ve çalışmadan evde oturmakta. 15-24 yaş aralığındaki 11 milyon 456 bin nüfusun %22.4’ü, 25-29 yaş aralığındaki 6 milyon 411 kişilik nüfusun ise %31.2’si ne eğitimde ne istihdamda yer almakta.

2021'den Sonra İlk Kez

Genellikle 20’li yaşlarındaki gençlerin ne eğitimde ne de istihdamda bulundukları durumu sıkça tartışılırken, 30-34 yaş grubu gençlerin durumu da dikkati çekiyor. Bu gruptaki nüfus 6 milyon 194 bin kişi. Bu rakamın %31.5’i, yani yaklaşık 1 milyon 950 bini, hiçbir şekilde çalışmıyor veya eğitim almıyor. Toplam nüfus içinde 30-34 yaş grubunda ne eğitimde ne istihdam oranının en yüksek seviyelerde olduğu gözlemlendi. 2021 yılının dördüncü çeyreğinden sonra, 30-34 yaş grubundaki NEET oranı bu kadar yüksek bir seviyeye ulaştı. Daha önce, 30-34 yaş grubunda bu durumdaki bireylerin sayısı 2 milyon 12 bin olarak belirlenmişti.

Pandemi sonrası ekonomik koşulların kötüleşmesi ve artan işsizlik, en çok gençleri vurdu. 30-34 yaş arasındaki gruptaki işsizlik oranları, gençlerin umutsuzluğunun artık sadece 20’li yaşlara ait olmadığını, 30’lu yaşlara da yayıldığını gösteriyor. On yıl öncesinde gençler, 30'lu yaşlarına geldiklerinde iş bulmuş ve hayatlarını kurmuşken, günümüzde birçok genç evde boş bir şekilde zaman geçiriyor.

Diplomalı Ev Gençleri Yaratıldı

Kocaeli Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aziz Çelik, üniversite öğrencisi sayısının artışının, diplomalı ev gençleri yarattığını belirtiyor. Çelik, 30-34 yaş grubunda ne eğitimde ne de istihdam olan genç (NEET) oranının, geniş tanımlı işsizlikteki yükseklikle ilişkili olduğunu vurguladı. “Ne eğitimde ne istihdam olmama durumu, gençlerin iş bulma umudunu kaybettiğini gösteriyor. Ayrıca üniversite mezunlarının mezun oldukları alanlarda iş bulmalarını da zorlaştırmakta. NEET oranının 30 yaş sonrası artması, yüksek öğrenim sonrası işsizlik ve geleceksizlik sorununu da artırıyor” dedi.